عدنان سمیع په پښتو او دري سندرې ويلي

وتلي سندرغاړي عدنان سمیع د پنجشنبه په ورځ د (مارچ ۱۹) دیو رسنئ سره د سکایپ له لارې په مرکه کې وویل په اصل کې د هرات ولایت دی او دا یې په زړه کې وه چې په پښتو او دري سندره ووايي..

عدنان سمیع چې اوس په هند کې اوسیږي امریکا غږ ته وویل چې د پلار لخوا څلور پښته مې افغانان دي، نیکه په افغانستان کې د څلورو ولایتونو والي وو، او غور نیکه يې د غازي امان الله د تره زوی دی.

عدنان وايي: “موږ له افغانستان سره ډیر ژورې اړیکې لرو. هرکله به مې پلار راته ویل چې په پښتو او دري هم سندرې ووایم، او دا مې په فکر کې وه چې سندره ووایم او اوس یې وخت وو چې دا کار مې وکړ.”.

د عدنان سميع نيکونه په افغانستان کې په لوړو چوکيو پاتې شوې دي، چې وروسته هندوستان ته تللي او بيا د هند د وېش نه وروسته يې مشران په پاکستان کې پاتې شوې ده.

خو د عدنان سميع بيا له ١٥ کالو زيات وخت کېږي چې په هند کې ژوند کوي او تر ډېره پورې هندي فلمونو ته سندرې هم وايي. هغه ته تېر کال د هند حکومت د هند تابعيت هم ورکړ او اوس هلته د هندي وګړي په توګه ژوند کوي.

د عدنان سميع د دغه پښتو سندرې له خپرېدو وروسته له هغه سره د افغانستان يو شمېر رسنيو مرکې هم کړې دي، هغه په خپلو دغه مرکو کې ويلي دي، چې غواړي افغانستان ته راشي او دلته تر هر څه د مخه د کابل او هرات ولايتونه وګوري.

هغه په خپله مرکه کې زياتوي، چې نه يوازې هرات او کابل ولايتونه، بلکې ټول افغانستان يې کتل ارمان دى او همدا راز د افغانستان خواړه يې ډېر ارمان دى چې ټول خواړه وخوري. هغه وايي چې له کابلي پلاو سره خو داسې مينه لري، لکه معشوقه.

د نغمې د ژوند په اړه کیسه

ښاپېرۍ نغمه چې په نغمه سره شهرت لري، په پښتو او دري ژبو باندې سندرې وايي او په سلګونو سندرې یې ویلې دي، چې د خلکو په زړونو کې ځای لري او مېرمن نغمه زړه شوه، خو سندرې یې لا هم ځوانې دي او خلک یې د زړه په غوږونو اوري. اوس مهال هغه په امریکا کې ژوند کوي، خو کله کله افغانستان ته هم راځي او د خپل هېواد له سړو ماښامونو او تاوده لمر نه خوند اخلي.

ښاپېرۍ نغمه د ۱۹۶۴ ز کال د جنوري په لومړۍ نېټه په کندهار کې زېږېدلې ده. هغې خپلې لومړنۍ زده کړې د کندهار د عینو په لېسه کې پیل او د کابل په رابعه بلخي ښوونځي کې پای ته رسولې دي. نغمې سندرې د ښوونځي پر مهال د ترانو له ویلو نه پیل کړې، خو په ۱۸ کلنۍ کې د افغانستان تلویزیون ته معرفي شوه او هلته یې ګڼې سندرې ثبت کړې. د هغې لومړنۍ سندره (سوځم په غمو کې په چلن د زمانې) وه، چې حامد حسیني ورته کمپوز جوړ کړی و او د افغانستان په تلویزیون کې ثبت شوې وه.

نغمې په ۱۳۶۰ هجري کال کې له منګل استاد سره واده وکړ. هغه له منګل نه څلور بچیان لري، چې دوه لورانې یې لېمه او مدینه او دوه زامن یې انور او خیبر نومېږي. د نغمې او منګل ژوند څو لسیزې له یو بل سره ښه تېر شو او دواړو اوږده موده له یو بل سره ګډې سندرې هم وویلې، خو په ۲۰۰۴ ز کال کې د نغمې او منګل اړیکې خرابې شوې او له یو بل نه یې د ژوند لارې جلا کړې.

هغې چې کله له منګل سره خپله اړیکه ختمه کړه، نو څه موده وروسته یې د یوه پخواني جها-دي قومندان مولوي محمدنبي محمدي له زوی سره واده وکړ او تراوسه پورې له نومړي سره په امریکا کې ګډ ژوند تېروي.

د یادونې وړ ده چې نغمه کله ناکله شعر هم لیکي او تر دې مهاله یې دوه شعرې ټولګې چاپ شوې هم دي. هغه اوس مهال که څه هم په کنسرټونو کې په ژوندۍ بڼه سندرې وايي، خو له اوږدې مودې راهیسې یې کومه نوې سندره نه ده ثبت کړې.