عایشه خرم: د قرنطین پرمهال مې موټرچلول زدکړل

عایشه خرم: د قرنطین پرمهال مې موټرچلول زدکړل په یو این کې د افغان ځوانانو استازې عایشه خرم وایي، چې د کرونا ویروس له پيندډمک مې فایده واخيسته او موټر چلول مې زدکړل چې دا ما لپاره یو لاسته راوړنه ده،

اغلې خرم له بو تلویزیوني خپرونې کې دمرکې پر مهال دا خبره وکړه.هغې په دغه مرکه کې د خپل ژوند، موخو او فعالیتونو په اړه هم خبرې لرلې .عایشه خرم، چې د افغان سیاستوال او د مخکیني ولسمشر حامد کرزي د دفتر د ریس عبدالکریم خرم لور ده، اوس د نړیوالو اړیکو په برخه کې زده کړې کوي.په دغه مرکه کې هغه د عمر او نورو معلوماتو پوښتنه ترې ونشوه،

د نوموړې په خبره، د ۲۰۱۹ میلادي کال لپاره په يو این کې د افغان ځوانانو استازېوګمارل شوه.د افغان ځوانانو دغه استازیتوب له ۲۰۱۸ کال راهیسېشروع شوی.په اول ځل د رامز بختیار په نوم یو ځوان، چې د یوې رسنۍ کارکوونکی و، دغه استازیتوب ته وټاکل شو.عایشه خرم وویل، چې مور یې ورته د طب زده کړې ۍودلې وې چې وۍ کړي ، خو د دې حقوق او په خاص ډول د نړیوالو اړیکو زده کړې خوښې وې عایشه اوس د کابل پوهنتون د حقوقو او سیاسي علومو زده کړیاله هم ده.

نوموړې له سیاست سره زیات علاقه لري عایشه خرم ځان نېکمرغه ګڼي، چې کورنۍ یې روښانفکره ده او دا یې په مختلفو برخو کې سپورټ کړې ده.په ملګرو ملتونو کې د افغان ځوانانو دغه استازې د افغان ځوانانو وضعیت د نورې نړۍ ځوانانو له وضعیت څخه ډېر متفاوت ګڼي.دهغې په خبره، د نورو هېوادونو ځوانانو د چاپېریال د راتلونکي په اړه اندیښنې ښودې، خو د دې شکایت په افغانستان کې له امنیت، بې کارۍ او نورو و، چې افغان ځوانان ورسره لاس او ګریوان دي،

هغې ویل ، چې د ښوونځي د زده کړو پر وخت به ېې شوخي کوله ، خو پوهنتون کې یوازې ټولګي ته ورځي او مستقیم ترې کور ته ستنیږي.آغلې خرم د ورزش په اړه وویل، چې د ښوونځي پر وخت یې باسکټبال کاوه، خو اوس یوازې د روغتیا لپاره یې عام ورزش کوي او که چانس یې وي، بیا به بایسیکل چلولو ته ترجیح ورکړي،

چې په دې ورځو کې د آغلې خرم پر ځای په ملګرو ملتونو کې د یوه بل کال لپاره د افغان ځوانانو د استازیتوب لپاره سیالۍ روانې دي.په دې برخه کې څلور تنه، چې دوه یې نجونې او دوه ځوانان دي، د نوماندۍ وروستي پړاو ته تلي دي او ډېر ژر به د دغه سیالیو پیلې اعلان شي،

د عایشه خرم په څېر ځوانې او فعالې انجونې باید نورې هم تشویق شي ترڅو دغه رقم ځوانان د اینده لپاره کار وکړي او خپل وطن پرمختګ کې پراخه ونډه واخلي ځکه افغانان د ډېر وخت راهیسې په بېوزلۍ کې ژوند تېروي نو دا یو ښه اقدام دۍ چې افغانستان په نړیواله ټولنه کې یو داسې انجوونې استازې ولري چې د افغنان ځوانانو غږ پورته کوي،

پاکستان له افغان تجارانو په غیر قانوي ډول پېسې اخلي

په دې وروستیو کې د هېواد یو شمېر ولایتونو کې د کرونا ناروغي مخ په زیاتېدو ده او څه د پاسه ۳۰۰ کسان په دغه ناروغۍ اختع شوي. أه دې لړ کې د ننګزهار والي کړنې د ستایلو وړ دي هغه امر کړۍ چې تورخم نه چې څږک هم راوړي باید د ۱۴ ورڅولپاره باید قرنطین کيږی. د تورخم ښاروال وايي، که چېرته په تورخم راستنېدونکو خلکو کې ولسمشر هم وي، نو دوى به يې تورخم ښارګوټي کې کرنټين کړ.

د تورخم لار نن په پاکستان کې د بند پاتې افغانانو د بېرته راستنېدو لپاره خلاصه شوې ده او دا لاره به د درې ورځو لپاره خلاصه وي، تر څو په پاکستان کې بند افغانان بېرته هېواد ته راستانه شي.

دغه لاره چې د درې ورځو لپاره خلاصه شوې ده، هره ورځ به زر افغانان هېواد ته پرې راواوړي او د دغه خلکو لپاره په تورخم ښارګوټي کې د کرنټين ځاى جوړ شوى دى، چې دغه ټول کسان به له ١٤ څخه تر ٢٠ ورځو پورې په ياد ځاى کې کرنټين وي.

د تورخم ښاروال انجنير راحت ګل زيارمل له ازادي راډيو سره په خپله مرکه کې ويلي دي، چې د ټولو راستنېدونکو کسانو لپاره يې په تورخم ښارګوټي کې د کرنټين کمپ جوړ کړى دى او ټول هغه کسان چې هېواد ته راستانه کېږي، په دغه ځاى کې به کرنټين شي.

ښاغلى زيارمل همدا راز وايي، که د تورخم په راستنېدونکو کسانو کې ولسمشر هم وي، په دې کمپ کې به کرنټين شي.

د يادولو ده چې تېره ورځ د ننګرهار والي شاه محمود مياخېل په خپله فېسبوکپاڼه په يو پوسټ کې ويلي و، چې لوړپوړي چارواکي او وکيل صېبان ورته زنګونه وهي او ورته وايي، چې په تورخم راستنېدونکي خپلوان يې بايد کرنټين نه شي او کورونو ته دې پرېښودل شي.

هغه په خپل دغه پوسټ کې دا يادونه هم کړې وه، چې که حتماً له چا سره د خپلو خپلوانو غم وي، نو له خپل کور څخه دې ورته خېمه او سامان راوړي او دوى به ورته يو ښه او مناسب ځاى ورکړي او هلته دې له خپلو خپلوانو سره کرنټين شي، خو پرته له کرنټين به هېڅوک نه پرېښودل کېږي او بايد چې نور ورته په دې اړه څوک زنګونه ونه وهي.

پاکستان له افغان تجارانو په غیر قانوي ډول پېسې اخلي

شاه محمود میاخیل چې د ننګرهار والي دۍ.تېره ورځ یی د یو ويؤیوي پیغام له لارې ولس سره خبرو کې وویل هغه افغان وګړۍ چې د تورخم دروازې څخه دېخوا راوړي باید دوه اونیو لپاره تورخم کې باید قرنطین شي.

د ننګرهار والي وایي، هر هغه کس چې له تورخم دروازې دغه ولایت ته اوړي، له دوو تر درېیو اوونیو په تورخم کې  قرنطین کېدو وجه د انسان فاجعې مخنیوۍ دۍ.

شاه محمود میاخېل پرون مازیګر په یوه وېډیویي پیغام کې وویل، تورخم دروازه تړلې ده او پاکستان چا ته اجازه نه‌ورکوي چې افغانستان ته واوړي.

هغه زیاته کړه: “هر څوک چې له پېښوره تورخم ته راځي، له ۱۴ تر ۲۱ ورځو په تورخم کې پاتې کېږي. دوی ته مو خیمې او مشخص ځایونه ټاکلي دي. ډاکتران، روغتیایي خدمات او امکانات ورته زموږ له‌خوا برابر شوي دي.”

پاکستان، د کرونا ویروس د خپرېدو د مخنیوي په هدف تورخم دروازه د مارچ پر ۱۶مه، د مسافرو پر مخ وتړله.

د مسافرو ترڅنګ پر دغه دروازه تجارتي موټرو ته هم د تګ راتګ اجازه نه‌ورکول کېږي چې دې کار سوداګرو ته سخت مالي زیانونه اړولي دي.

کابل دریو اونیو لپاره قرنطین شو

 د افغانستان و لسمشر نن کابینې غونډه راغوښتې وه او د کرونا وېروس له امله کابل د قرنطين کيدو طرحې باندې خبرې اترې وشوې  د سیمه ییزو ارګانونو خپلواکه اداره وایي د کابل د قرنطین کیدو په اړه یې طرح ولسمشرشوه ته وړاندې چې په اړه یې تصمیم ونیسي.

ولسمشر نن په دې اړه پريکړه وکړي که دا طرحه تصویب شي او کابل قرنطین شي نو د .ښار بڼه به بدله شي.

په دې طرحه کې شامل تدابیر په لاندې ډول دي:

د کابل د قرنطین کیدو موخه د کرونا ویروس د خپرېدو مخنیوی دی.

په دې سره به په ښار کې ځینې محدودیتونه وضع شي.

د عامې روغتیا وزارت، روغتونو او روغتیایی مرکزونو او روغتیایی بنسټونو او ځینو نورو ادارو پرته به نورې ټولې ادارې رخصت وي. یوازې د عامې روغتیا وزارت اړوند بنسټونو او د دغه وزارت نورې همکارې ادارې به کار کوي نور به لږ تر لږه درې اونۍ رخصت وي.

 د غذایي او روغتیایی موادو له وړاندې کوونکو شرکتونه پرته به نور په ښار کې ټول تولیدي شرکتونه، پلورنځي، رستورانتونه ، کافي خانې ، حمامونه، قیلونخانې، تفریحي پارکونه ، لوبغالي او ستودیمونه، زیارتونه او نور د ګڼې ګوڼې ځایونه او سیمې وتړل شی.

نخاس او مسلخونه به له ښار ډېر لیرې ولیږدول شي.

 حکومتي او شخصي بسونه ، مارسدیسونه ، ټونسونه او هغه ټول مسافروړونکي موټر به ودرول شي چې له پنځو تنو ډېر کسان په کې سپریږي. دغو موټرو ته به ښار ته د داخلیدو اجازه نه ورکول کیږي.

د حاجیانو کمپ، د کابل او پولتیخنیک پوهنتونونه ، د استاد رباني پوهنتون ، حبیبیه او نادریه لیسه ، د ودونو سالونونه او نورې سیمې چې خلک یې ورکولو ته داوطلب وي د ناروغانو د درملنې په موخه سمبال شي او هغه کسان چې له بهره او په ځانګړې توګه له ایران څخه راځي په دې ځایونو کې به څوارلس ورځې قرنطین کیږي.

د احتکار د مخنیوي په موخه به له محتکرینو او ګران پلورونکو سره قانوني چلند کیږي ، له درېیو د ډېرو کسانو په راټولیدو به بندیز وي،  معتادان به له ښاره راټول شي، د کرونا د مړیو د خښولو له پاره به ځای مشخص شي او اویا ګرځنده روغتیایی ډلې به وګومارل شي چې په ښار کې د کرونا شکمن کسان راټول او ځانګړیو ځایونو ته یې ولیږدوي.