ساینسپوهانو د شیدو لارې کهکشان د ستورو جوړېدو وروستۍ پوله معلومه کړې
د شیدو لارې کهکشان څنډه معلومول د ستورپوهنې له هغو پوښتنو څخه ده چې کلونه یې ساینسپوهان بوخت ساتلي وو. ځکه انسانان خپله د همدې کهکشان دننه ژوند کوي، نو د هغې د دقیقې پولې معلومول اسانه کار نه دی.
اوس د یوې نوې څېړنې له مخې، ستورپوهانو هڅه کړې چې د شیدو لارې کهکشان هغه سیمه معلومه کړي چې هلته د نوو ستورو جوړېدل پای ته رسېږي.
د شیدو لارې کهکشان د ستورو جوړېدو سیمه
د مالټا پوهنتون اړوند څېړونکو په خپلې تازه څېړنه کې ویلي، د کهکشان هغه برخه چې پکې نوي ستوري جوړېږي، د کهکشان اصلي “څنډه” بلل کېدای شي.
د دوی د موندنو له مخې، دغه پوله د کهکشان له مرکزه شاوخوا ۴۰ زره نوري کاله لرې موقعیت لري.
څېړونکو د دې پایلې لپاره د څه باندې سل زره سترو ستورو معلومات ارزولي دي. دغه معلومات د APOGEE، Gaia او LAMOST په ګډون له بېلابېلو فضايي سروېګانو ترلاسه شوي دي.
د ستورو عمر او د کهکشان جوړښت
څېړنه ښيي چې د شیدو لارې کهکشان په مرکزي سیمو کې زاړه ستوري ډېر دي، خو هرڅومره چې له مرکزه لرې ځو، ستوري ځوانېږي. وروسته بیا له یوې ټاکلې فاصلې ورهاخوا ستوري بېرته زاړه ښکاري.
ساینسپوهان باور لري، همدغه نقطه د ستورو د جوړېدو وروستۍ سیمه ده.
د دوی په وینا، د کهکشان مرکزي برخو کې پخوا ګاز او دوړې ډېرې وې، نو ځکه هلته ستوري زر جوړ شوي دي. خو لرې سیمو کې دغه مواد لږ خپاره شوي او د ستورو جوړېدو بهیر پکې ورو شوی دی.
ولې د شیدو لارې کهکشان له هغې پولې وروسته هم ستوري لري؟
څېړونکي وایي، د کهکشان له اصلي پولې هاخوا موجود ستوري غالباً هلته نه دي جوړ شوي، بلکې د میلیاردونو کلونو په جریان کې له داخلي سیمو ورو ورو بهر تللي دي.
دوی زیاتوي، د کهکشان د مارپيچي بازوګانو جاذبه او مرکزي جوړښت د دې لامل شوی چې ځینې ستوري خپلو اصلي سیمو پرېښودو ته اړ شي.
د کهکشان څنډه ولې د ۴۰ زره نوري کلونو شاوخوا کې ختمېږي؟
د څېړنې له مخې، درې مهم عوامل د دې سبب شوي چې د ستورو جوړېدل تر یوې ټاکلې فاصلې وروسته کم شي:
د کهکشان مرکزي جاذبه د ګازو جریان ګډوډوي
د کهکشان صفحه په لرې سیمو کې کږه شوې ده
هلته ګاز دومره کمزوری کېږي چې نوي ستوري نه شي جوړولی
د شیدو لارې کهکشان په اړه د دې موندنې اهمیت
ستورپوهان وایي، دا څېړنه نه یوازې د شیدو لارې کهکشان د جوړښت په پوهېدو کې مرسته کوي، بلکې د کهکشانونو د تکامل په اړه د انسانانو معلومات هم پراخوي.
د دوی په باور، اوس ساینسپوهان کولی شي په لا ښه ډول درک کړي چې زموږ کهکشان څنګه پراخ شوی او د میلیاردونو کلونو په اوږدو کې یې بدلون موندلی دی.
