کاپ کنفرانس؛ افغان بزګران له نړۍ د اقلیمي مرستو غوښتنه کوي
د کاپ کنفرانس له پیلېدو سره افغان بزګرانو او د طبیعي پېښو زیانمنو د وچکالۍ، سېلابونو او د اوبو کمښت د ستونزو د حل لپاره د نړیوال ملاتړ غوښتنه کړې ده.
د ترکیې په انټالیا ښار کې د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلونونو د نړیوالې غونډې له پیلېدو سره هممهاله، د افغانستان د بېلابېلو ولایتونو بزګرانو له نړیوالې ټولنې د مالي او تخنیکي مرستو غوښتنه کړې ده.
دوی وايي، پرلهپسې وچکالیو، سېلابونو او د اوبو کمښت یې کرنیز حاصلات کم کړي او د کورنیو اقتصاد یې اغېزمن کړی دی.
د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلونونو ۳۱مه غونډه د نومبر پر ۹مه پیل شوې او ټاکل شوې د نومبر تر ۲۰مې دوام وکړي.
په دې غونډه کې د اقلیمي بدلونونو د اغېزو کمول، د زیانمنونکو هېوادونو ملاتړ او د چاپېریال ساتنې لپاره د نړیوالو همکاریو پراخول مهمې موضوعګانې دي.
کاپ کنفرانس کې د افغانستان د بزګرانو غوښتنې
د نیمروز د چخانسور ولسوالۍ بزګر محمدعیسی وايي، سېلابونو یې څو ځله کرنیزې ځمکې او حاصلات زیانمن کړي دي.
هغه پژواک خبري اژانس ته ویلي چې ۲۰ جریبه ځمکه لري، خو د پرلهپسې زیانونو او اقتصادي ستونزو له امله یې سږ کال د ځمکې له کرلو ډډه کړې ده.
نوموړي له نړیوالې ټولنې غوښتي چې د سېلابونو د زیانونو د مخنیوي لپاره د بندونو او سربندونو په جوړولو کې مرسته وکړي.
د کندهار بزګر امانالله هم وايي، وچکالۍ د انارو حاصلات کم کړي او د اوبو نشتوالي ګڼ بزګران له ستونزو سره مخ کړي دي.
د هغه په وینا، ځینې کروندګر د اوبو د کمښت له امله اړ شوي چې کرنه پرېږدي او ښارونو ته کډه شي.
امانالله غوښتنه کړې چې د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې د مبارزې په نړیوالو پروګرامونو کې د افغانستان اړتیاوې هم په پام کې ونیول شي.
د دایکنډي د میرامور ولسوالۍ بزګر رسول میرزایي وايي، وچکالیو او بېوخته سېلابونو د سیمې د بزګرانو حاصلات څو ځله له منځه وړي دي.
هغه له کاپ کنفرانس څخه غوښتنه کړې چې د شتمنو او صنعتي هېوادونو ترڅنګ د افغانستان بېوزلو او زیانمنونکو سیمو ته هم پاملرنه وشي.
د بزګرانو په خبره، د کرنیزو اوبو د مدیریت، د سېلابونو د مخنیوي او د وچکالۍ پر وړاندې د مقاومت لپاره عملي پروژو ته اړتیا ده.
د وچکالۍ او اوبو کمښت د کورنیو پر ژوند اغېزې
د جوزجان د شبرغان ښار د التي کلي اوسېدونکې ګلالۍ وايي، د کورنۍ عاید یې پر کرنه او مالدارۍ ولاړ دی، خو پرلهپسې وچکالیو یې ژوند ستونزمن کړی دی.
هغې ویلي چې په سیمه کې د اوبو سطحه ټیټه شوې او د کرنیزو ځمکو خړوبول ورځ تر بلې سختېږي.
د ګلالۍ په وینا، د څړځایونو د واښو کمښت یې پر څارویو هم اغېز کړی او کورنۍ یې له اقتصادي ستونزو سره مخ ده.
نوموړې له نړیوالې ټولنې غوښتي چې د کروندګرو او مالدارانو ملاتړ زیات کړي، څو اړمنې کورنۍ د ژوند د اړتیاوو له امله کډوالۍ ته اړې نه شي.
د کرنې په برخه کې تجربه لرونکی ۵۸ کلن محمدعارف فیروزي هم وايي، په وروستیو کلونو کې وچکالۍ او کرنیزو افتونو د بزګرانو حاصلات کم کړي دي.
د هغه په خبره، د سیمې ډېره کرنیزه ځمکه للمي ده او د بارانونو کمښت یې پر تولید مستقیم اغېز لري.
د اوبو د سرچینو ساتنه، د وچکالۍ پر وړاندې د کرنې پیاوړتیا او د بزګرانو مالي ملاتړ د دغو کورنیو له مهمو غوښتنو څخه دي.
د افغانستان د کروندګرو په باور، کاپ کنفرانس باید د هغو هېوادونو اړتیاوو ته ځانګړې پاملرنه وکړي چې د اقلیمي بدلونونو له اغېزو زیان ویني، خو د ستونزې په رامنځته کولو کې یې ونډه کمه ده.
د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام د معلوماتو له مخې، افغانستان د نړۍ د شنو خونو ګازونو په خپرېدو کې ډېره کمه ونډه لري، خو د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې له زیانمنونکو هېوادونو څخه دی.
په هېواد کې وچکالۍ، د اوبو کمښت او ویجاړوونکو سېلابونو د کرنیزو حاصلاتو، مالدارۍ او د خلکو د ژوند پر شرایطو اغېزې کړې دي.
د کونړ د زلزلې یو زیانمن شوی رفیعالله هم د نړیوالو مرستو غوښتنه کړې ده. که څه هم زلزله اقلیمي پېښه نه ده، خو د هغه څرګندونې د طبیعي پېښو له امله د زیانمنو کورنیو پراخې بشري اړتیاوې څرګندوي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوټرېش هم تر دې مخکې ویلي چې هغه هېوادونه چې د اقلیمي بحران په رامنځته کولو کې یې لږ رول درلود، د دې بحران له سختو پایلو سره مخ دي.
افغان بزګران هیله لري چې د کاپ کنفرانس بحثونه یوازې تر ژمنو محدود پاتې نه شي او د اوبو مدیریت، د سېلابونو مخنیوي او د کرنیزو معیشتونو د ملاتړ لپاره عملي مرستې هم برابرې شي. کاپ کنفرانس کاپ کنفرانس کاپ کنفرانس
