دعربستان او افغانستان د همکاریو ګډ کمیسیون له مشرسره د بهرنیو وزیر لیدل کتل شوي

 دسعودي عربستان او افغانستان د همکاریو ګډ کمیسیون له مشرسره د بهرنیو وزیر لیدل کتل شوي.دافغانستان اسلامي جمهوریت د بهرنیو چارو وزیر ښاغلي محمد حنیف اتمر سعودي عربستان ته د خپل رسمي سفر تللی. او هلتهېې د مختلفو اعلی چارواکو سره په مخلتلفو موضوعاتو خبرې شوي.

ښاغلي اتمر د سفر په دریمه ورځ د سعودي عربستان په پلازمېنه ریاض کې د افغانستان او سعودي عربستان د همکاریو ګډ کمیسیون له رییس او د یاد هېواد د ترانسپورت وزیر ښاغلي مهنډس صالح بن ناصر الجاسر سره په لیدنه کې د اقتصادي، سوداګریزو، ترانزیټي، فرهنګي او ښوونیزو همکاریو پر پراختیا بحث کړی.له افغانستان سره په بیلابیلو برخو کې د سعودي عربستان له سخاوتمندانو همکاریو څخه د قدردانۍ په کولو سره ښاغلي اتمر وویل. افغانستان په څلور ستراتیژیکو محورونو؛ (۱)سوداګري او ترانزیټ، (۲)پانګونه، (۳)د افغان ګارګرانو له پاره اسانتیاوې او لیږد او همدارنګه (۴)د پرمختیايي مرستو په برخه کې د دواړو هېوادونو د همکاریو په تنظیم او متمرکز کولو کې لیوالتیا لري.

ددغه هیوادد ټرانسپورت وزیر د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر له وړاندیزونو څخه هرکلی وکړ او له افغان لوري څخه یې وغوښتل چې په لیکلي بڼه د وړاندیزونه طرحه له سعودي عربستان سره شریکه کړي، چې دا وړاندیز له افغان لوري څخه و منل شو. ټاکل شوي دغه طرحه په کابل کې د راتلونکي ګډې ناستې په وروستۍ کاري اجنډا کې شامله شي.

په پرونی ناسته کې دواړو لورو د همکاریو د ګډ کمیسیون د لومړنۍ ناستې د پریکړو پر پلي کیدو په تفصیل سره خبرې وکړې او د نا بشپړو مواردو د تطبیق په اړه یې لازمې پریکړې وکړې.په دې ناسته کې سعودي عربستان ژمنه وکړه چې د طبي زده کړو د یوه پوهنځي په ګډون به یو مسلکي روغتون په افغانستان کې جوړوي او فعالوي.

دعربستان او افغانستان د همکاریو ګډ کمیسیون له مشرسره د بهرنیو وزیر لیدل کتل شوي
دعربستان او افغانستان د همکاریو ګډ کمیسیون له مشرسره د بهرنیو وزیر لیدل کتل شوي

د باندینیو چارو وزیر د سعودي عربستان د ترانسپورت وزیر او د دواړو هېوادونو د همکاریو ګډ کمیسیون رییس مهندس الجاسر په کابل کې د یاد کمیسیون په دویمه ناسته کې د ګډون په موخه کابل ته دعوت کړ چې د سعودي عربستان له لوري یې هرکلي وشو.دویی وویل چې په یو مناسب وخت کې به حتما د افغانستان سفر کوي.

ولسمشرغني د رحیم ګردېزي ګروپ د ځڼغوزیو فابریکه رسماً پرانیسته

د افغانستان اسلامي جمهوریت جمهوررئیس محمداشرف غني د رحیم ګردېزي د ځڼغوزیو د پروسس فابریکې د پرانیستې په مناسبت جوړه شوې غونډه کې ګډون وکړ.په ارګ کې په دې مناسبت جوړې شوې غونډې ته چې د پکتیا مرکز ګردېز څخه د پکتیا، پکتیکا، خوست او لوګر واليان او یو شمېر نور مشران د ویډیو کنفرانس له لارې وصل وو،

د پانګونې د اسانتیا واحد رئیس عطاالله نصیب وویل، د جمهوررئیس غني په وینا زموږ پټې خزانې نورې ښکاره، مشروع، رڼې او د استفادې وړ دي او د ځڼغوزیو د قاچاق مخنیوي، تولید پروسس، بسته بندۍ او خرڅلاو کې پام وړ پرمختګ راغلی.هغه له رحیم ګردېزي ګروپ څخه د دغې مهمې پانګونې مننه وکړه او وې ویل، افغانستان د کال ۲۴ زره ټنه د ځڼغوزیو حاصلات لري چې د حکومت په پاملرنه هر کال لس، دولس سلنه زیات او زرګونه خلکو ته کاري زمینې برابرېږي. له نورو پانګوالو څخه هم د پانګونې هیله کوو او ډاډ ورکوو چې ټولې لازمې اسانتیاوې به ورته برابرې کړو.

د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزیر جمهوررئیس ته د رحیم ګردېزي د ځڼغوزیو د پروسس فابریکې د مبارکۍ پرمهال وویل، دا ستاسو په نوښت او هڅونه جوړه شوه چې د ځڼغوزیو تولید او عاید به ورسره زیات او د ارزښت زنځیرپیاوړی شي. هغه زیاته کړه، رحیم ګردېزي شرکت د پولادو په برخه کې ښه نوم لري او هیله ده چې د ځڼغوزیو په برخه کې هم ښه وځلېږي.ډاکټر انورالحق احدي څرګنده کړه، دغه ډول کرنیزې صنایع د هیواد په صنعتي کېدو کې خپل ارزښت لري. افغانستان د ځڼغوزیو تولیدونکی او صادرونکی هیواد دی او د ځڼغوزیو په ګډون د بېلابېلو ځنګلونو احیا سره به ګڼو خلکو ته کاري زمینې برابرې او ملي عواید لوړ شي.

د سوداګرۍ او پانګونې خونې د مدیره پلاوي لومړي مرستیال محمدیونس مومندجمهوررئیس څخه په مننې وویل، غواړو ستاسو په پاملرنه د افغانستان ټول کرنیز پیداوار د ځڼغوزیو غوندې د تولید، پروسس او بازارموندنې له پلوه وده وکړي. کوم پانګوال چې پانګونه او نوښتونه کوي د هڅونې په موخه دې ورته مډال ورکړل شي چې د کاروبار له لارې عواید لوړ او هیواد په پښو ودرېږي.

ورپسې د رحیم ګردېزي د ځڼغوزیو د پروسس فابریکې رئیس محبوب الله ګردېزي وویل، په پکتیا کې د دغې لویې او معیاري فابریکې په جوړولو او پرانیستلو چې ټولو ته د ښه راتلونکي هیله ورکوي خوښ دی او جمهوررئیس ته یې د هغه د پرانیستې مبارکي وویله.

ولسمشرغني  د رحیم ګردېزي ګروپ د ځڼغوزیو فابریکه رسماً پرانیسته
ولسمشرغني د رحیم ګردېزي ګروپ د ځڼغوزیو فابریکه رسماً پرانیسته

جمهوررئیس غني په ټینګار سره وویل، زموږ پانګوال د هیواد د اقتصاد د ملاتیر دي اود بازار منطق درک کوي، له ټولو نړیوالو مناسباتو څخه به دوی ته د لازمو اسانتیاوو برابرولو لپاره استفاده وشي. هغه زیاته کړه، پانګوالو ته د لازمو اسانتیاوو برابرولوکې ځنډ او خنډونه د منلو وړ نه دي.هغه وویل چې باید لا نور پانګوال هم تشویق شي تر څو هېواد مو اقتصاد برخه کې نوره هم ود وکړي.

عمران خان وايي،په افغانستان کې د سولې ارمانجن دی

عمران خان وايي،په افغانستان کې د سولې ارمانجن دی، پاکستان تل پاکستان له افغانستان سره د ښو اړیکو وعدې کوي.تازه د پاکستان لومړي وزیر عمران خان د افغانستان د صنعت او سوداګرۍ وزیر نثااحمد غوریاني سره په کتنه کې ویلي چې پاکستان افغانستان کې د سولې او ثبات د راوستلو ارمانجن دی.

افغان سوله د ټولې سیمې د اقتصادي وضعیت لپاره اړینه ده.د عمران خان پر ټویټرپاڼه لیکل شوي چې په دې کتنه کې خان د دواړو هېوادونو ترمنځ د ورورۍ اړیکو یادونه کړې او په افغانستان کې یې د امن او سوکالي لپاره د خپلې مرستې تازه ژمنه کړې ده.هغه ویلي چې په افغانستان کې روانه جګړه نظامي حل نه لري او یوازې د خبرو له لارې د حل وړ ده او ښکېل اړخونه باید تاوتریخوالی کم او اوربند ته غاړه کېږدي.

ښاغلی خان ویلي چې که په افغانستان کې امن وي ټوله سیمې ته یې ګټه رسېږي او د اقتصادي ودې لپاره به ټوله سیمه یو له بله وتړل شي.نوموړي زیاته کړې چې د اقتصاد باید د سیاست قرباني نه شي او هېواد یې له افغانستان سره د سوداګریزو اړیکو د پراختیا او پیاوړتیا په برخه کې هر راز مرستې ته ژمن دی.او غواړي چې په دې برخه کې ډېره همکاري وکړي.

د افغانستان سوداګرۍ وزیر د یو پلاوي په مشرۍ اسلام اباد ته د دې لپاره تللی چې له پاکستاني چارواکو سره د سوداګرۍ پر نوي تړون خبرې وکړي.پاکستان داسې مهال د اقتصاد او امنیت په برخه کې افغانستان ته د همکارۍ ډاډ ورکوي، چې لا هم طالبانو جګړه په شدت روانه کړې ده او د سولې له خبرو د خلکو هیله په کمېدو ده.

عمران خان وايي،په افغانستان کې د سولې ارمانجن دی
عمران خان وايي،په افغانستان کې د سولې ارمانجن دی

هېره دې نه وي چې د پاکستان لومړي وزیر څه موده وړاندې کابل ته په یو ورځني سفر راغلی وو او ژمنه ېې کړې وه چې څومره د د په وس کې وي دی به ېې وکړي. او غواړي چې افغانستان کې دایمی سوله راشي ښاغلی خان ویلی وو چې ارمان ېې دادی چې افغانان په سوله کې ژومد وکړي .

ولسي جرګې ته د کرنې اوبولګولو او مالدارۍ نوماندوزیر دوکتور انوارالحق احدي دوینا څو مهم ټکي

نحمده و نصلی علی رسوله الکریم فاعوذو باالله من الشیطان الرجیم بسم‌الله الرحمن الرحیمد ولسي جرګې محترم رییس صاحب د ولسي جرګې د اداري پلاوي محترمو غړو د ملت استازو محترمو وکیل صاحبانو خویندو او ورونوالسلام علیکم و رحمت الله و برکاته!

د وزارت دنده اعلی مسوولیت او له افتخاره ډګه دنده ده. د افغانستان له جلالتمأب ولسمشر او د مصالحې شورا له ری‍‍ٔیس داکتر صاحب عبدالله عبدالله نه مننه کوم چې زه یې ددې ویاړ و‌‌‌ړ ګنلی یم او ستاسو حضور ته یی د کرنې اوبولګولو او مالدارۍ نوماند وزیر په صفت معرفی کړی یم.سره له دې چې ما د وزارتونو د دندو ویاړ پخوا هم درلود او تقریباً له ټولو وکیل صاحبانو سره مې له نژدې کتلی دی ښه راته ښکاري چې په ډېر لنډ ډول بیا هم ځان دروپېژنم.زه دوکتورانوارالحق احدي د قاضي عبدالحق خان زوی د کابل ولایت د سروبي ولسوالی د جګدلي په کلي کې زېږېدلی یم او د د حبیبیې له لېسې نه فارغ شوی یم. ما خپل لیسانس په سیاست او اقتصاد کې او ماستري مې په نړیوالو اړیکو کې په بیروت کې د امریکا له پوهنتون نه تر لاسه کړی

. ما په مالي اقتصاد او مدیریت کې MBA او په سیاسي اقتصاد کې Ph.D یا دوکتورا د امریکا د نامتو پوهنتون « Northwestern» نه ترلاسه کړی. له زده کړې نه وروسته تقریباً درې کاله مې له یوې لوی بین المللی بانک سره کار وکړ او له هغه نه وروسته د پروایډنس په پوهنتون کې مې د استادی دنده تر لاسه کړه. ۱۳ کاله استاد وم او اخرنی علمي رتبه مې پوهاندي ده.د بن له کنفرانس نه وروسته وطن ته راستون شوم او د پخوانی ولسمشر کرزی صاحب له خوا د افغانستان بانک د رئیس په توګه و ټاکل شوم.

په بانک کې مې څو لاس ته راوړنې در لودې چې غټه لاس ته راوړنه مې د نوي افغانۍ معرفي وه. ماته له همدې امله د پخوانی ولس‌مشر کرزی صاحب له خوا د سید جمال الدین افغان میډال راکړ شو. بیا د مالیې د وزیر په توګه معرفي شوم. د مالیې په وزارت کې مې هم څو لاس ته راوړنې در لودې چې یوه غټه لاس ته راوړنه مې روسیې او ځینو نورو هېوادونو ته قناعت ورکول و چې افغانستان ته د ۱۱۳میلیارده ډالره د پورونو له دعوي تېر شي چې د هغه په نتیجه کې د افغانستان د دولت د پورونو کچه په بې ساري‌ ‌‌ډول را ټیټه شوه. یو ځل بیا زما د کار تقدیرولولپاره کرزی صاحب د وزیرمحمد اکبرخان میډال راکړ. د مالیې وزارت نه وروسته ماته د د سوداګرۍ او صنایعو د وزارت دنده را وسپارل شوه.

په دې وزارت کې زما غټې لاس ته راوړنې د نفتي موادو او د صنایعو د روزنې لپاره پالیسي جوړول او تطبیق او د نړیوال سوداګرۍ په سازمان کې د افغانستان د غړیتوب د پروسې تکمیلول و.ود افغانستان کرنیزو متخصصینو او د کرنیز اقتصاد پوهان په دې نظر دي چې دا هېواد د مېوو په برخه کې نسبت ډېرو هېوادونو ته نسبي برتري لري. د افغانستان هوا د خوندورو( با کیفیته ) مېوو تولید لپاره مساعده ده او تازه او وچې مېوې ددی هیواد د تاریخي صادراتو له ډلې دي. کرنیز متخصصین په دې اند دي چې په کمونوښتونو کولای شو چې د مېوو حاصلات ډېر زیات کړو.

همدارنګه متخصصین په دې نظر دي چې په افغانستان کې د بڼوالۍ په برخه کې پانګونه ډېر ګټور ده. د همدغو نظریاتو په رڼا کې د کرنې وزارت او دونرانو په تېرو څو کلونو کې په بڼوالۍ کې پانګه اچولې ده . د نړیوال بانک یوه غټه پروژچې « NHLP » نومیږي ډېره برخه یې بڼوالۍ ته پاملرنه کړئ. د نړیوال بانک د مالوماتو پر بنسټ په تېرو څو کلونو کې په افغانستان کې د بڼوالۍ سیمه دوه نیم چنده شوی او اوس ۴۶۰۰۰۰هکتاره ځمکه بڼونو ته وقف شوی. سره له دې چې د بڼوالۍ په برخه کې ښې پروژې لکه د خرماو د باغونو پروژه د شکرپارې د تولید او پروسس پروژه د عنابو د تولید او بسته بندی پروژه د الوبخاره د تولید بسته بندی او بازارموندنې پروژه د بادامو د تولید او بازارموندنې پروژه او د لویو سوداګریزو بڼونو د جوړولو پروژه د تطبیق په حال کې دي نړیوال بانک پرېکړه کړی چې د بڼوالۍ او مالدارۍ ملي پروژه «NHLP» ختمه کړي. خو زه به ډېرې هڅې وکړم چې بل ډونر ورته پیدا کړم چې پر بڼوالۍ پانګونه وکړي. په دې هکله مې د اسیایي پراختیایي بانک له چارواکو سره لومړنی خبرې اترې کړي دي او زه هیله لرم چې هغوی زموږ ددې اړتیا د پوره کېدو په هکله به له موږ سره مرستې او همکارۍ وکړي.

زه به د مېوو ساتنې او بازارموندنې ته ځانګړې پاملرنه وکړم. د مېوو او سبو د ساتنې په پار په تېرو څو کلونو کې هلې ځلې شوي چې په ترڅ کې یې سړې خونې جوړې شوي خو پایله یې ډېره په زړه پورې نه ده.معیاري سړې خونې ندي جوړ شوي او د سړوخونو د چلولو لګښت هم جګ و. د بلې خوا د بزګرانو یوه لویه غوښتنه د سړوخونو جوړول دي. حکومت په ۱۳۹۹ کال کې د ملي پراختیا شرکت له خوا د ۱۴ لویو سړوخونو جوړولو کار پیل کړ او هیله ده چې په کال ۱۴۰۰ هه.ش کې به د ځینې سړوخونو چارې بشپړ شي او د ځینو به ډېر پرمختګ وکړي؛ او د کرنې وزارت د خپلې ۱۴۰۰ هه .ش کال په بودیجه کې د درې نورو لویو سړوخونو جوړول په نظر کې نیولي دي. همدارنکه زه به خصوصي سکتور وهڅوم چې د هېواد په بېلابېلو سیمو کې د اقتصادي معقولیت پر اساس سړې خونې جوړې کړي.

محترمو وکیل صاحبانو !اوس د افغانستان د حکومت په تشکیل کې موږ د اوبو د مدیریت لپاره مستقله اداره لرو. اصلاً اوس دغه اداره د اوبولګولو د لویو پروژو د ډیزاین او تعمیل مسؤلیت لري. د کرنې وزارت یوازې په کروندو کې د اوبو د مدیریت مسؤلیت لري. خو له دې محدودیت سره بیا هم د کرنې اوبولګولو او مالدارۍ وزارت ونډه په اوبو لګولو کې مهم دی. د کرنې اوبولګولو او مالدارۍ وزارت راتلونکي مالي کال لپاره د «EATS» پروژې په غیر اختیاري بودیجه کې په کروندو کې د اوبو د تنظیم لپاره نږدې ۶۵ میلیونه ډالر بودیجه لري چې ددې پروژې په بشپړېدو سره به (نږدې ۸۵۰۰۰) هکټاره ځمکه خړوبه شي.و من‌الله التوفیقتل دې وي افغانستان پاینده باد افغانستان
یسه شن افغانستان

افغانستان مرکزي اسیا ته دوه نیم زره لارۍ واستولې

افغانستان مرکزي اسیا ته دوه نیم زره لارۍ واستولې سر چینی وايي چې د سږکال په لومړیو شپږو میاشتو کې دوه نیم زره لاریو خپل سوداګریز توکي د ایران له لارې منځنۍ اسیا ته ټرانزیټ کړی چې دا یوه لوړه شمېره په ګوته کوي

د افغانستان او ایران ترمنځ د ترانزیتي توکو کچې زیاتوالی موندلی دی.ایراني چارواکي وایي چې د سږکال په لومړیو شپږو میاشتو کې،څه باندې دوه نیم زره لاریو،سوداګریز توکې د افغانستان له لارې منځنۍ آسیا ته ترانزیت کړي چې د تیر کال ورته مودې په پرتلې سره،اولس سلنه زیاتوالی ښیي.د سوداګری مسولین وايي چې باید د ټرانزیټ امنیت په سمه توګه ونیسي ترڅو دغه مال خراب نشي او مزکري اسیايي ملکونو ته شالم او سم ولېږدږل شي.

اړونده خبرونه: د افغان عسکرو او نظامي سکتور سره د امریکا ملاتړ دوام کوي

دا راپور پر داسې مهال خپریږي چې موده وړاندې له پاکستان سره د افغانستان د راکړې ورکړي او ټرانزیټ د کمښت یادونه سوې وه او ویلي سوي وو چې ۶۰سلنه دا سوداګري  کمه سوې او خلک د نورو هېوادونو نه تجارت نه کوي بلکه دويي په کور کې دننه سیانو ته ترجیخ ورکوي.عام وګړي هم وايي چې باید د نورو ملکونو د شیانو پرځای حپل مسولاتو او شیانو باندې کار وشي ترڅو مونږ په ځان بسیا شو.

د افغانستان د سوداګرۍ خونه وايي چې دا کمښت د کرونا ناروغۍ د رامنځ ته کیدلو له وجې رامنځ ته سوی د دې خونې مرستیال یونس مومند وايي چې د کرونا ویروس د خپرېدو او د افغانستان او پاکستان ترمنځ د لویو لارو له بندېدو سره د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې اړیکې ټکنۍ سوې دي.او ډېر سوداګر دې ته اړ شوي چې دغه هېواد سره تجارت کم کړي.

افغانستان مرکزي اسیا ته دوه نیم زره لارۍ واستولې
افغانستان مرکزي اسیا ته دوه نیم زره لارۍ واستولې

د ښاغلي یونس په خبره نور کلونه به شاوخوا ۲۰۰۰ بار موټر پاکستان ته تلل خو سږ کال دا شمېره نژدې ۹۰۰ ته کښه سوې ده، او دا ستونزه د افغان تلوونکو موټرونو د پلټنې په نوم زیات وخت باندې مصرفیږي چې ستونزې يې رامنځ ته کړې دويي وايي چې د سوداګری کمښت یوه وجه د کرونا ویروس ډؤېر والی هم دی او حلک نشي کولی چې پراخه کجه سوداګري وکړي.

سږ کال ننګرهار کې د زيتنو حاصلات د تېر کال په پرتله زیات شوي دي

سږ کال ننګرهار کې د زيتنو حاصلات د تېر کال په پرتله زیات شوي دي د ننګرهار کانال څخه سږ کال د اټکل له مخې تر ۵ سوه ټنو پورې د زیتونو حاصلات به ډېر دي. دغه زیتون به د ننګرهار د وادي کرنیز شرکت د څلورګونوفارمونو نه راټول شوي.

چې د تېر کال په پرتله به په کې پنځه سلنه زیاتوالی رامنځته شي، د حاصلاتو د لوړیدو اټکل لامل د زیتونو بڼونو په مسلکي او عصري ډول باندې ورته کتل دي..د زیتونو دغه دولتي باغونه په ۱۳۴۲ کال کې جوړ شوي، ١٧٢٠ هکتاره ځمکه په ځان کې رانغاړي، چې پکې د زیتونو دوه سوه اویا زره حاصل ورکوونکې ونې کوجودي دي .د زیتونو د بڼونو د پراختیا او د فابریکې د تولید لپاره لنډ مهالي او اوږد مهال کاري پلانونه جوړ شوي چې یو له هغوی څخه راتلونکی کال د ٧۰٠٠٠ تازه نیالګيو کرنه ده چې ورته تیاری لري.

د یو سرچینۍ له مخې د زراعت وزارت وايې سږکال کې به نږدې ۲۰۰ زره ټنه انار په هیواد کې حاصلات وشي د سږ کال په لړ کې به د هیواد په لسو ولایتونو کې د انارو حاصلاتو لس سلنه زیاتوالی راشي .د کرنې وزارت وړاندینه ښیې چې افغانستان به په روان کال کې نږدې دوه سوه زره ټنه انار تولید کړي چې یوازې اتیا سلنه یې به د کندهار ولایت څخه ترلاسه شي.خو یو شمیر بڼوال له همدا اوس څخه د حاصلاتو پلور لپاره یې د مناسب بازار نشتون له امله مشکلاتو سره مخ دي.

د یاد وزارت وړاندوینې په بنیاد سږکال به افغانستان له ۱۹۰ زرو ټن څخه زیات انار حاصلات کړي . له تیر کال څخه دولس زره ټنه زیاتد هېواد ۸۰ سلنه انار د کندهار څخه لاس ته راځي او وروسته بلخ او کاپيسا افغانستان کې ډیری انار تولیدوي.پاکستان او هند بیا د افغانستان انارو عمده بازارونه جوړوي. په روان کال کې بیا پاکستان ته د ځمکې لارې او هند ته هوايي لارو په صادراتو بندیزونه لګولی.

د سترو اتو سړو خونو چې حکومت یې د جوړیدو وعده کړې کړې ده تراوسه پورې هیڅ یوه یې هم ګټه اخیستنې ته ندي تیار شوی دافغانستان کورنیو ناخالص تولیدات کې د بزګرۍ برخه پنځه ویشت سلنه دی او ډير د کلیو او بانډو میشت خلک له دې لارې څخه خپل عواید پیدا کوي.

بل خوا بيا د زراعت وزارت وايې چې روان کال به د نورو کلونو په پرتله په هېواد کې د زعفرانو هم عايدات زيات او ددې وزارت د يوې وړاندويني له مخي به سږ کال له ټول هيواد څخه ۲۴ متريک ټنه زعفران راټول شي.او د ا به افغانستان اقتصاد ته خورا زیاته ګټه وکړي،

اوس وخت باید دولت ټولو بزګرانو ته ځانګړې پاملرنه وکړي ترڅو افغانستان کې دغه سکتور کې پراختیا او پرمختګ راشي ځکه دغې سکتور ته پوره کار ندۍ سوۍ. نو باید دويي لپاره خپله بودیجه نوره هم زیاته کړي ترڅو د افغانستان اقتصاد پرمختګ وکړي.او افغانستان یو په ځان بسیا هېواد وګرزي.

د سپین بولدک لار د ټرانزېټ لپاره پرانستل شوه

د سپین بولدک لار د ټرانزېټ لپاره پرانستل شوه د کندهار سرحدي ځواکونو کمیسار ویلي ، د افغان تجارانو د صادراتو، وارداتو او ټرانزېټ لپاره د سپین بولدک سوداګریزه لارخلاصه شوه دوي اوس کولۍ شي چې خپل واردات اوصادرات پاکستان سره وکړي،

ددغه کمیسار شریف الله غرزی وایلي ، پرون دواړو هېوادونو پرېکړه کړې، چې د صادراتو، وارداتو او ټرانزېټ لپاره سپین بولدک لاره خلاصه کړي ترڅو سوداګر د صادراتو او واردات خپل ډېر اوباسي او هېواد او سوداګرو ته فایده وشي، د دغه کمېسارۍ کمېسار وايي ، له تېرې ورځې را وړاندې پر دې لار له سوداګریزو توکو بار لسګونو موټرونو تګ را تګ کړی او په اوونۍ کې به یوه ورځ د خلکو د پلي تګ را تګ پر مخ پرانستلي وي.

پاکستان روان کال د سپین بولدک سوداګریزې لارې په تړلو سره د کندهار انګور سخت خراب کړل.د بولدک – چمن لارې تړل کېدو له امله په کندهار کې د انګورو حاصلات په باغونو کې پاتې دي.روان کال د کندهار د انګورو په حاصلاتو کې ۱۵ سلنه زیاتوالی راغلی، خو د تړلو لارو له امله دغه تازه مېوه په باغونو کې د ورستېدو له ګواښ ورته په مخه دۍ،

د تجارانو خوني یا چېمبر آف کامرس چارواکي پاکستان د افغان تازه مېوو لپاره تر ټولو لوی مارکېټ ګڼي او له دولت څخه غواړي ، چې د ډیپلوماټيکو کوششونو په مټ دې د لارې خلاصولو لپاره کوشش وکړي.دتېرو دريو مياشتو راپدېخواد کرونا ويروس د مخنيوي په خاطر د سپين بولدک- چمن لاره د هر ډول صادراتو پر مخ بنده وه ، چې له امله یې باغ لرونکې او د تازه مېوو سوداګر هم زیانمن شويباغ لرونکې وايي، روان کال يې د لارې د بندېدو له امله د انګورو حاصلات د هېڅ کوم هيواد ته نه دي صادر شوي او مارکېټونو ته ورکړل شوي،

باغ والا وايي،نورو کلونو کې به د کال په همدې وخت کې د انګورو د حاصلاتو نیمه برخه له هېواده اسول شوې وه، خو سږ کال کې له پاکستان سره د لارې د بندېدو له امله دغه حاصلات تر اوسه په باغونو کې دي او د ورستېدو له ګواښ سره مخامخ دي، چې په دې پاکستان سږ کال د کندهار انګور ضایع هم کړل.

د کندهار د چیمبر آف کامرس مشر وايي، تړلو لارو له يوې خوا کروند ګر او باغ لرونکي تاواني کړي او له بلي خوا سوداګر هم سوداګري نه شي کولاى، چې له دې سره نه يوازې خصوصي برخې ته زيان اوښتی؛ بلکې د سوداګرو زيان د هېواد پر اقتصاد هم منفي اغېز کړی.دوى له دولت څخه غوښتنه لري ، چې له پاکستان سره د سوداګریزو راکړو ورکړو لپاره دې د لارې خلاصولو لپاره مزاکرات وکړي،

د یادونې وړ ده چې د کندهار نه پاکستان ته وچې مېوې رازي او هلته په ښه بیه خرسیږي نو اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې دولت باید افغان تجارنو أپاره هم زمینه برابره کړي چې نور هم اسانۍ سره دوي خپل مال پاکستان ته ولیږي او هلته ورته زمینه برابره شي چې په ښه قیمت ېې خرڅ یا وپلوري نو دولت باید دې ټولو موضوعاتو ته ځانګړې پاملرنه وکړي ترڅو هېواد د اقتصادي وده وکړي او په ځان بسیا هم شي،

لوګرکې د رزدالو حاصلات زیات شوي دي

لوګرکې د رزدالو حاصلات زیات شوي دي د لوګر ولایت د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست ,وايي په دې ولایت کې د زردالو د حاصلات ډېر شوې دي او، یوازې د دې ولایت د څرخ ولسوالۍ د زردالود روان کال حاصلات دوه زره او ۵۰۰ ټنو ته رسېدلي دي او زردالانو نه عواید یې ۵۰ میلیونه افغانیو ته لوړ شوۍ دۍ،

ددغه ولایت د کرنې ریاست وایي، چې په دې ولایت کې د کرنې وزارت د بڼوالۍ او مالدارۍ ملي پروژې له خوا د نورو مېوو ترڅنګ د زردالو عصري بڼونه هم جوړ شوي دي، چې مقصد یې د زردالو عصري بڼونو دودول دي.دزراعت وزارت له چوپړونو څخه د لوګر ولایت برخمن شوي بڼوال وایي، چې دزراعت وزارت د بڼوالۍ او مالدارۍ ملي پروژې له خوا بزګرانو او بڼوالو سره کومک او دوی ته روزنه ورکول د بڼوال د محصولاتو په ډېرولو کې اغېزناک دي او د کرنې وزارت د بڼوالۍ او مالدارۍ ملي پروژې له خوا روزنې او تخنیکي سلا مشورې د دوی د بڼونو د حاصلاتو د زیاتوالی وجهې دي، .

د یاد ولایت د کرنې ریاست د معلومات پر بنسټ دمګړۍ په دې ولایت کې د زردالو ډېر بڼونه جوړ شوي دي او ډېر شمېر بزګران د زردالو په پالنه اخته دي د لوګر ولایت د زردالو محصولات د دې ولایت د کورني اړتیا پوره کولو تر څنګ ګاونډیو ولایتونو ته هم صادریږي.او دې سره به د هېواد عوایدوو کې هم ښه والۍ رازي، روان کال د کويډ۱۹ ناروغۍ له خپرېدو سره هم مهاله د کروندګرو د فصلونو حاصلات هم ښه نه وو او زیات فصلونه بې حاصلاتو وچ شول او له منځه لاړل، خو د زیاتو مېوو په حاصلاتو کې څو برابره ډېروالۍ راغلۍ،

دويي له دولت غوښتنه کوي چې کرنیزو تولیداتو لپاره یې مناسب بازارونه جوړ کړي، د دوی پر وینا چې د مېوو حاصلات او سبزیجات به یې له وخت مخکې خوسا شي.او دا بعه ډېره غټه ضایع وه، اوس مهال د ګاونډیو مملکتونو سره د افغانستان یو شمېر سوداګریزې لارې وخت نا وخت خلاصې او تړل کیږي، چې له دې کبله هم سوداګرو او کروندګرو ته ستونزې جوړې کړي دي،

وړاندې میاشتو کې د کويډ۱۹ ناروغۍ د خپرېدو د مخنیوي له کبله ګاونډیو هېوادونو سره د پولو او سوداګریزو لارو په بندېدو ، د سبزیجاتو او مېوو د خوسا کېدو له کبله سوداګرو او کروندګرو ته څه نا څه مالي زیانونه اړلي او دې له امله دويي تجارتي ستونزې هم جوړې شوي دي

هېواد د کورنیو تولیداتو د صادرولو او په کور دننه د اړتیاوو د پوره کولو لپاره د ګاونډیو هېوادو پر وارداتو باندې ډېر متمرکز دۍ خو د ګاونډیو هېوادونو سره وخت نا وخت د سیاسي تعلقاتو پر خرابېدو سوداګریزې اړیکې هم زیانمنې کیږي.چې بیا په ملک کې عام وګړو ته مشکلات جوړيږي دولت باید دې خبرو ته جدي پاملرنه ووکړي،

اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې دولت باید د افغانستان بزګرانو لپاره څانکړې پاملرنه وکړي ترڅوهېواد کې سوداګر نور پانګونې ته وهڅيږي ځکه که چېرته زمونږ د هې،اد اقتصاد ښه وي نو افغانستان به وده وکړي او عواید به مو نور هم ښه شي، افغانستان به د نورو د احتیاج نه خلاص شي او هېواد به لا ترقي او پرمختګ وکړي، نو اوس وخت کې دولت باید دې سکتور ته خاص توجوع وکړي ترڅو مونږ په ځان بسیا افغانستان ولرو،

پاکستان له افغان تجارانو په غیر قانوي ډول پېسې اخلي

پاکستان له افغان تجارانو په غیر قانوي ډول پېسې اخلي پاکستان هېواد افغان ټرنسپورټ ایسوسیشن وايي، د توکو د انتقال په وخت کې پاکستان له افغان سوداګرو نه په غیر قانوني ډول پیسې اخلي،

ګاونډي هېوادپاکستان کې د افغانستان ټرانسپورټ ایسوسیشن استازو غوښتنه وکړه، چې د پاکستان له خوا دې د غیر قانوني پیسواخيستل منع شي.دوی د پاکستان له لوري د غیر قانوني مالیاتو اخذ د ځنډېدو غوښتنه کوي. تجارانو او د ټرانسپورت ټولنې استازو د خیبر پښتونخوا له حکومت غوښتي چې د افغان سوداګرو څخه د غیر قانوني پیسو د را ټولېدو مخنیوی دې وکړي او په خیبر پښتونخوا کې دې د افغانستان سوداګرو د توکو د انتقال لپاره په لارو کې مشکل هم نه جوړوي،

دا اول وار نه دی چې افغان تجاران د پاکستان له لوري له دوی څخه د غیر قانوني پیسو له اخیستلو شکایت کوي بلکې تر دې مخکې هم د هېواد تجارانود پاکستان پولیسو له خوا د غیر قانوني پیسو له اخیستلو شکایت او نیوکې کولې،دغه هېواد د افغانستان هغه ګاونډی هېواد دی چې تر ډېره یې د وګړو اړتیاوې او سوداګرۍ پر یو بل ولاړې دي او د سوداګرۍ اړیکو په ټکنۍ کېدو سره د دواړو هېوادونو د وګړو ورځنۍ اړتیاوې لا سختیږي.د دواړو هېوادونو سوداګري تر ډېره د خپلمنځي اختلافاتو قرباني شوي هم دي،

کله هم چې افغانستان سره د پاکستان د سیاسي اړیکو په خرابېدو سره هر ځل پاکستان له افغانستان سره مهمې سوداګریزې لارې بندوي او افغان سواګرو ته د صادراتو او وارداتو اجازه نه ورکوي چې ورسره افغان سوداګرو ته هم په میلیونونو تاوان اوړي.څو اوونۍ وړاندې پاکستان د کرونا ویروس د خپرېدو د مخنیوي لپاره د تورخم او سپین بولدک سوداګریزې لارې تړلې وې، چې افغان سوداګرو ته یې درانه مالي زیانونه واړول خو د دواړو حکومتونو تر منځ تر تر ډېرو بحثونو وروسته په اوونۍ کې د شپږو ورځو لپاره پر پرانیستو یې فیصله وشوه،

اوسمهال تېره ورځ وړاندې هم د کندهار په سپین بولدک ولسوالۍ کې د یو لاریون په ترڅ کې له پاکستان دولت وغوښتل چې سوداګري دې له سیاست نه قربانوي او د یو ښه ګاونډي تمثیل دې بس کړي.احتجاجونو د پاکستان قونسلګرۍ مخ ته لاریون کړی و او له پاکستان یې وغوښتل چې افغانانو ته دې ځواب ورکړي چې دوست هېواد دی ګه دوښمن، که له افغانستان سره دوستي کول غواړي د سوداګرو او خلکو د تګ را تګ پر مخ دې لارې نه بندوي او که نه نو له افغانستان دې خپلې ټولې نماینده ګۍ ختمې کړي،

اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې باید د دواړو هېوادونو دولتونه کيني ا داډول مسایل ته د حل لاره اووګوري ترڅو دا ډول کړنو مخه ونیول شي،او د دواړو هېوادونو ترمنځ تجارت لا نورهم پراخه شي ترڅو د دواړو هېوادونو سوداګرو تهګټه وريږي څومره چې سوداګر راکړه ورکړه ډېره شي نو د دوترو هېواد اقتصاد به هم قوي وي او عواید به ورځ تربلې نور هم زیاتيږي

د څلور ورځوراهیسې افغان سوداګرو ته په تورخم اووښتواجازه نه ورکوي

پاکستان ته دافغانستان صادرات نن رسما پیل شول د هېواد د سوداګرۍ خونې چارواکي وایي، نن رسما له افغانستان څخه پاکستان ته د صادراتو لړۍ پيل شوه، د دغې ښونې مرستیال الکوزي رسنیو ته وویل چې نن باکستان ته صادرات پیليږي،

هغه ویلاوس به تورخم بندر د غلام خان بندر، او بولدک به په هفتې کې د وارداتو او صادراتو لپاره شپږ ورځې پرانیستۍ وي. افغاني صادراتو ته به د یو ځانګړي میکانیزم له مخې اجازه ورکول کیږي چې هغه پاکستان ته تیر شي.نن رسماً دغه لړۍ شروع کيږي، او په بندرونو کې تدابیر نیول کیږي او ان شاءالله پیلیږيالکوزي وویل چې د تیرو شااوخوا څلورو میاشتو راپدېخوا پاکستان ته د افغان صادارتونه وه خلاصه، د افغان تجارانو په وینا په دغه مواده کې د صاداراتو او واریداتو د بهیر ټکني کېدو له امله د دواړو خواو تجارانو ته لوی اقتصادي زیانونه اوښتې دي.بلخوا د ننګرهار سیمه ییزو چارواکو هم نن دوشنبه له یاد ولایت څخه پاکستان ته د افغان صادراتو د لړۍ پیلېدوخبر نشر کړۍ وو،

دجلااباد د والي ویاند عطاءالله خوګیاڼي په دې اړه پر خپل فېسبوک پاڼه لیکلي:”نن لس بجې به رسماً ننګرهار څخه د تورخم له لارې کوزې پښتونخوا او پاکستان ته صادرات پیل شول

پاکستان ته دافغانستان صادرات نن پیل شول
پاکستان ته دافغانستان صادرات نن پیل شول

ښاغلي خوګیاڼي ویلي چې د تورخم دروازه به د صاداراتو او وارداتو لپاره دوه طرفه خلاصه وي.په اسلام اباد کې د افغانستان سفیر عاطف مشعل تیره اونۍ وویل چې ټاکل شوې بله اونۍ به د تورخم، سپین بولدک – چمن او غلام خان د بندرونو له لارې پاکستان ته د افغان سوداګرو د مالونو صادرات پیل شي.

ګاونډي هېواد پاکستان د روان ۲۰۲۰ میلادي کال د مارچ د میاشتې په سر کې لومړی د چمن سپین بولدک او بیا د مارچ په نیمايي کې د تورخم بندر د کرونا ویروس د وبا د خپریدو د مخنیوي د هڅو په لړ کې بند کړل.که څه هم له نږدې دوو میاشتو راهیسې پاکستان د تورخم او چمن – سپین بولدک بندرونه افغانستان ته د ترانزیتي مالونو د وارداتو پرمخ پرانیستي، خو په تیرو شاوخوا دریو میاشتو کې د افغانستان څخه پاکستان ته هر ډول صادرات بند شوي دي.

افغان دولت په ډېرو هڅود تورخم او سپین بولدک لاره د افغان سوداګرو او صادراتو پر مخ خلاصه شوه خو اوس سوداګرو او ډرېورانو ته پکاردي چې د پاکستان لخوا په دويي باندې لګوول شوي شزایطو باندې عمل وکړي و ځکه که سوداګر په دغو شرایطو باندې عمل وننکړي نو د کرونا ویروس به نور هم زیات شي او دواړه خواوې به یو ځل بیا ستونزو سره مخ شي او ښايي یو ځل بیا دغه لاره بنده شي،