زلمي خلیلزاددغورچاودنه په سختو ټکو غندلې

خلیلزاد د افغان سولې په اړه ایران سره خبرې کوي د افغان سولې لپاره د امریکا ځانګړی استازی د امریکا دولت په غوښتنه له ایراني چارواکو سره د افغان د سولې مزاکراتو لپاره بحث کوي. ویل کیږي چې نوموړي ته د امریکا لخوا دا وظیفه ورکړل شوې چې ایران سره مزاکرات وکړي.

دا په داسې حال کې ده چې اوس مهال د امریکا او ایران دولتونو تر مابین ناندرۍ او سیاسي کړکېچ اوج ته اوچت شوۍ. امریکا پر ایران له پخوا څو برابره بندیزونه ولګول او د دواړو هېوادونو تر منځ سیاسي کړکېچ د ایران د اټومي پروګرام له کبله رابر سېره شوۍ. ښاغلي خلیلزاد تازه خبروکې ویلي چې د ایران له حکومت پرته د سیمې او نړۍ ګڼو هېوادونو د افغان سولې له بهیر ملاتړ وکړ.

د متحده ایالاتو دولت اقدام کړی چې د بهرنیو چارو وزارت د ځانګړي استازي زلمی خلیلزاد له ایران سره د افغان سولې پر سر خبرو لپاره بحث ته واستوي او د افغان سولې پروسې لپاره د ایران دریځ معلوم کړي، خو ایران تر دې وړاندې هم ویلي وو چې له افغان سولې ملاتړ کوي. د یادونې وړ ده چې زملی خلیلزاد د افغان سولې بهیر د ملاتړ لپاره کله هم د ایران هېواد ته ندۍ تلی.

د ایران او امریکا دولتونو تر منځ کړکېچ دومره زیات شوی چې وخت نا وخت یو بل ته سپکې سپورې کوي او پر یو بل تورونه اچوي. دوي حتۍ دې ته رسېدلي دي چې یو بل باندې پابندي هم لګولې ده. دغه هېوادونو د یوبل سره تجارتي اړیکې هم خرابې کړي دي او یو بل تر منځ تجارت نه کوي. او یو بل ته ځوابونه هم په سختو الفاظو کې ورکوي.

خلیلزاد د افغان سولې په اړه ایران سره خبرې کوي
خلیلزاد د افغان سولې په اړه ایران سره خبرې کوي

ایرانيدولت وړاندې ویلي وو چې امریکا افغانستان او نړۍ کې د جګړې او کړکېچ لامل دی او د افغانستان په جګړه کې یې ماته خوړلې، بل لور بیا څو ورځې وړاندې د امریکا ایران تورن کړ چې په سیمه کې ترهګرې ډلې روزي، تمویلوي یې او ملاتړ یې کوي.تر دې وړاندې هم ایران بار بار په سیمه کې د ترهګرو پر تمویل او ملاتړ باندې تورن شوې ده.

طالبان

 طالبان:دارګ لخوا تخریبکونکي خبرې به د سولې خبرو ته زیان ورسوي. څو ږرڅې وړاندې طالبانو او افغان جهتونو تر منځ د خبرې لړۍ پیل شوې؛ طالبانو ولسمشرۍ ماڼړۍ تورنه کړی، چې د سولې په وړاندې «تخریبوونکې ژبه» کاروي او په دې سره شاید دسولې خبرې زیانمنې شي .

د طالبانو د رسمي ادرسه تبصره کې راغلي، چې د ارګ دننه یوه کړۍ چې د جګړې او بهرني اشغال د دوام په لټه کې دي په شعوري ډول د سولې هڅې خرابوي. تبصره کې وړاندې راغلي، چې د سولې په مخنیوي کې د ارګ کوششونه طالبانو ته زیان نشي اړولای؛ خو ولس ناهیلی کوي«که څه هم د شکست خوړلو حلقاتو د پروتو لغتي اسلامي امارت ته هیڅ نوع زیان ندۍ رسولۍ ؛ خو د سولې په تخریب کې د افغان مظلوم ولس امیدونو ته هرو مرو زیان ضرور رسولۍ شي.

بلخوا بیا څیني سیاسي شنونکي وايي دا ډول څرګندونې بهد حکومت ګروپ حیثیت ته نقصان ورسوي، د سیاسي اپوزیسیون او نورو ګوندونو چې د سولې لپاره خوشبین دي؛ د هغوی ټولو هڅي په نا امیدۍ بدلولی شي.»طالبانو ددې تر څنګ په مصالحې شورا او له کابله تللي مذاکراتي پلاوي باندې غږ کړی، چې د ارګ ژبه کنټرول کړي او هغوی د سنجیده ګامونو اخیستلو ته وهڅوي «اسلامي امارت د افغانستان د راتلونکي لپاره پرسنجیده کو ششونو باور کوي

که دواړه لورې هڅه وکړي نو ؛ لري نه ده چې د افغانستان غمیزه پای ومومي او هیواد مو له یو عزتمن استقلال څخه برخمن او د یو افغان شموله، غښتلي، سوچه اسلامي نظام څښتن شي.د طالبانو له لوري پورته څرګندونې داسې مهال دي، چې وړمه ورځ د کابل حکومت د مشر لومړي مرستیال «امرالله صالح» طالبان «وحشیان» او «ترورستان» یاد کړل او ددې تر څنګ یې ادعاء وکړه چې له هغوی سره د نظام په ډول، نوم او محتوی باندې هیڅ معامله کېدای نشي.

بیا پرون اسدالله خالد هم طالبان د بریدونو په زیاتوالي تورن کړل او ګواښ يې وکړ، چې پوځ به هغه هوکړه ونه مني چې په اتلس کلنو لاسته راوړنو معامله پکې شوې وي.هغهوویل چې اوس وخت کې مونږ هرډول مقابله کولۍ شو که چېرې امریکنیان د افغانستان نه لاړ هم شي نو مونږ خپله د خپل وطن دفاع وکړو او هیڅ چا ته به اجاره ورنکړو چې زمونږ وطن ته زیان ورسوي.

طالبان:دارګ لخوا تخریبکونکي خبرې به د سولې خبرو ته زیان ورسوي
طالبان:دارګ لخوا تخریبکونکي خبرې به د سولې خبرو ته زیان ورسوي

بلخوا بیا د طابانو او افغان حکومت تر منځ خپلمنځي مزاکراتو په اړه په سوشل ميډیا کېوايي چې دواړه لورې باید افغانستان کې سولې ته کار وکړي او د بل هر ځه نه سولې ته زیات اهمیت ورکړي تر څو د افغانانو د سولې ارمان پوره شي او افغانان بیا ځلې نورو ملکونو ته احتیاج نشي ځکه د دې نه وړاندې هم افغانان د سیمې هېوادونو اجتیاج وو

دخپلمنځي مزاکراتو ناستې ته د شیخ عبدالحکیم پر مهال متن

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله الذي صدق وعده,  ونصر عبده و اعز جنده , وهزم الأحزاب وحده, والصلاة والسلام على من لانبي بعده, الذي بلغ الرسالة , و أدى الأمانة , ونصح الأمة , و على آله و اصحابه  و من سار على دربه اجمعين.

اما بعد فاعوذ بالله من الشيطان الرجيم بسم الله الرحمن الرحيم:وَلَيَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ  إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ )40( الَّذِينَ إِن مَّكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ (41)

د خپلمنځي مذاکراتو د غونډې ټولو درنو برخوالو !

السلام علیکم ورحمت الله وبرکاته دا یو ښه فرصت دی چې له ډیرو ستونزو او مشكلاتو وروسته مونږ د هیواد د تیر څلویښت کلن بحران د حل په اړه  د تفاهم په فضا کې سره راغونډ او د هغه په اړه خبرې کوو.اسلامي امارت د تفاهم اصل ته په احترام سره متعهد دی چې له بهرني اشغال څخه را ولاړو شویو مشكلاتو ته له نورو  أفغاني جهتونو سره په مشترك تفاهم کې د پای ټکی کیږدي.په دې کې شک نشته چې افغانان د یوه مسلمان ملت په حیث ټول یو  وجود او افغانستان د ټولو مشترک کور دی .کوم مشکلات چې په تیرو څلورو لسیزو کې په دې کور کې د افغانانو ترمنځ راغلي هغه د بهرنیو یرغلګرو د اشغال او نامشروعې مداخلې له وجې دي.

دا سمه ده چې افغانان د یوه کور د غړیو په حیث مختلف فکري، تنظیمي او سیاسي تمایلات لري ،خو هغه څه چې ټول افغانان ورباندې متفق دي هغه د دوي إسلامي هويت دى چې ټول سره په یوه محور را ټولوي.د اشغال تر سیوری لاندې ترویج شوې ځیني نامأنوس مصطلحات هغه بهرني وارادات دي چې نه په اسلامي قاموس کې ځای لري او نه هم د افغانانو ستونزې حل کولا شي.لهذا په دې مذاکراتو کې زمونږ هره خبره باید د مسلمانانو په حیث د خپل هيواد د ستونزې د حل لپاره وي , نه د نورو د خوشاله کولو لپاره.اسلامي امارت متعهد دی چې د اسلام د مقدسو ارشاداتو په رڼاکې د بین الافغاني مذاکراتو پروسه پر مخ بوزي.

په بین الافغاني مذاکراتو کې ټول اړخونو بايد د يو بل منلو ، زغم او تحمل په روحیه سره را غونډ شو ،په همدې روحیه یو له بل سره تفاهم وکړو او  په همدې روحیه د خپل جګړه ځپلي هیواد د امن او سوکالۍ لپاره لاس په کار شو.دې هدف ته د رسیدو په لاره کې مو باید د سرو او شنو کرښوټاکل او وړاندې کول خنډ نشي،بلکې د مسلمانانو په حیث ټولو ته د اسلامي ارشاداتو تعمیل اساسي نقطه وي کوم چې الله تعالی یې په اړه په قرآن کریم کې داسې فرمايلي:وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ (85)او بل ځای یې ارشاد کړی:يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا (59)په بين الافغاني مذاكراتو کې زمونږ ګډون د دې لپاره دی چې په خپلواک افغانستان کې د اسلامي نظام د قیام په اړه په ګډه پرېکړه وکړو.مونږ د هيواد د خپلواکۍ مقدسه مبارزه د جهاد ، شهادت، زخمونو او اسارتونو په بدل کې  تر دې ځايه را ورسوله،

دخپلمنځي مزاکراتو ناستې ته د شیخ عبدالحکیم پر مهال متن
دخپلمنځي مزاکراتو ناستې ته د شیخ عبدالحکیم پر مهال متن

د بین الافغانی مذاکراتو له لارې مونږ په افغانستان کې د يوه داسې افغان شموله اسلامي مرکزي نظام غوښتونکي يو چې سياسي،‌ اقتصادي او ټولنيزه پالېسۍ يې د افغانستان د اسلامي هويت استازيتوب وکړي، داسې يو نظام چې نه نورو ته ګواښ وي او نه د نورو له خوا وګواښل شي.مونږ په دې باور يو چې افغانستان د ټولو افغانانو ګډ کور دی، د دغه ګډ‌ کور اداره کول، ‌ابادول،‌ د اسلامي او ملي ارزښتونو ټينګول، او له استقلال او ځمکنۍ تمامیت څخه يې دفاع كول د دغه کور د هر غړي مسؤوليت دی،او د دغه مسؤوليت د تر سره کولو لپاره د اهليت په چوکاټ کې مساوي فُرصت ته لاسرسی د هر افغان حق دی.زمونږ جهاد او مبارزه د قدرت د تصاحب په غرض نه ؛ بلکې د اسلامي نظام د رامنځ ته کولو لپاره ده,

په اخیر کې ستاسې ټولو برخوالو له توجه څخه مننهوالسلام علیکم ورحمت الله و برکاتهد وینا متن په في ډي ایف بڼه په لاندې لینک کتلای شئ

د سولې مزاکرات

سوله په کوم طرف روانه ده زمونږ سوچ خو دادى، چې جګړه د خلکو زړونو کې رازي ترهمدې تېس لاندې به خبره داسي زیاته کړو دا ښه خبره ده چې سوله د خلکو ضرورت او احتياج دى، خو تر هغې ناشوني ده چې د مشرانو اونورو ډلو په ضرورت او احتياج بدل شي،

په هېواد کې لاتر دې دمه باور دا و، چې حاکميت او سياسي واک د جګړي په زورخپلیږي،د سولي پروسې ته د بدلون اول ګام به دا وي، چې د واک مينه وال او شوقيان دې باور ته ورسېږي، چې سياسي واک او حاکميت ته د رسېدلو لاره د جګړې له ډګرونو نه، بلکې د سولې او سياست له ميزونو څخه تېرېدو باندې کيږي، د خبرو تنیجې ته د رسيدلو لپاره بايد مهمې پوښتنه راوړاندې شي څنګه او څه وخت سياستوال او جګړه ماران دې پايلې ته رسېدلاى شي، چې واک ته درسيدو لياره بايد د سولې پر لارو مزل شروع کړي،
لاندې درى ټکو کې دي پوښتني ته ځواب لټولۍ شو،

لومړۍ :هغه مهال، دولت ته د رسيدلو پروسه ديموکراتيکه وي او سياستوال باور ولري، چې واک ته د رسيدو لپاره د خلکو رايې،انتخابات باور او محبوبيت ته ضرورت دی .دوهم:چې د خلکو سياسي پوهه او هوښيارې لوړه وي او دا درک کړاى شي، چې واک د دوى د خدمت او د انساني ژوند د شرايطو د ښه والي لپاره دى، نه د دې لپاره چې کوم زورور ته يې بخشش کړي يا يې په زوره غصب کړي.درېيم: دا چې تر واک ته رسېدو وروسته پر حکومت ولسي نظارت دومره پياوړى وي، چې د نااهله وګړي پخپله د واک ګدۍ پرېږدي او وړ کسان راوړندې شي.او یو مناسب او مضبوط حکومت جوړ کړي،

اوسني حالتو ته تاسو نظر واچوي، نو دلته چې کوم اشخاص د واک په ګدى ناست دي، نو دا هم د زور، جګړي او د ډالرو په واسطه ناست دي، نه ورسره د خلکو رضايت شته، نه د خلکو رايي، نه خلکو باور او محبوبيت شته. يوازي د زور او دالرو په واسطه راغلي.بله خوا طالبان د جګړې په واسطه کوشش کوي، چې واک ته ورسېږي، خو هيڅ وخت د جګړي د لاري واک ته نشي رسيدلي، ترڅو د سولي لاره خپله نه کړي خپل هدف ته نشي رسيدي.


دلته خلک لا نه پوهېږي، چې د حکومتونو مسوليت څه دى؟ د واک په اړه تصور خورا زوړ دى. خلک فکر کوي، چې همدا بس دى، چې يو څوک يې پاچا وي او دي ته خوشحاله وي. دلته لاهم د واک لپاره يو څوک مستحق ګڼل کيږي، نه وړ.وړتيا او استعداد بيل څيزونه دي. کېداى شي، د ځينو له نظره دهغوى د پوځي ډلې مشر د دې مستحق وي، چې ښه جګړه يې کړې ده، خو خلک بايد استلال وکړي، چې حکومتي واک د جګړې کولو ځاى نه دى. افغانان لاهم فکر کوي، چې فلانى د زمري په څېر زړور دى او بايد پاچا يا مشر شي، بي ادبي دي مغاف هغه به شين خر وي هيڅ سواد به نه لري او دوى به ورته خوشحاله وي. چې دا زمونږ مشر دي.
خو په پرمختللو ټولنو کې د زمري پرځاى په هوښيارو بنيادمانو پسي ګرځي.

لنډه يې دا چې تر اوسه واک ته د رسيدو لپاره، جګړه د سياسي سيالانو يوه اړتيا وه، خو که د خلکو د لوړ شعور په پايله کې سوله، کفايت، پوهه، ژمنه، پاکلاسي، پياوړې اراده، طرحې او سياسي فکر او عمل د واک ته رسېدو لپاره په اړتياوو بدل شول، سوله پخپله راځي.

دولت او ظالبان باید دواړه طرفونه د سولې لپاره یو موټۍ شي ترڅو افغانستان کې دایمي سولې ته لاره هواره شي. او سیاسیون هم باید دواک ته د رسېدو پر ځاۍ سولې ته ډېر اهمیت ورکړي ځکه که سوله وي نو واک به هم وي او که سولې نه وي نو د واک ته رسېدو کې به هم ستونزې وي تر اوسه پورې چې افغانستان کې یو حکومت بل حکومت ته دولت سپارلۍ نو ډېرې ستونزې به مخې ته راتلې او واک به په سختې انتقالېده اوږس وخت د دې رارسېدلۍ چې سیاسیون یو ځاۍ شي او په چوکیو پسې ونه ګرزي او سولې ته کار وکړي

خالد: یوې اونۍ کې به بین الافغاني خبرې پیل شي

افغانستان د دفاع سرپرست وزیر اسدالله خالد وايي چې ډېر ژر به له افغان حکومت سره د وسله والو طالبانو مخامخ خبرې پیل شي.

ښاغلي خالد د ازادۍ راډیو ته وویل چې په افغان حکومت په دې اړه “محتاطانه” مخکې ځي او اوسنیو شرایطو ته په کتو به پرېکړه کوي.

هغه وویل که له طالبانو سره د سولې تړون د تېرو دوو لسیزو لاس ته راوړنې زیانمنوي، دا تړون حکومت ته د منلو نه دی.

اسدالله خالد همدغه راز وویل چې د تېرکال په پرتله د طالبانو دریځ هم ډېر بدل شوی او اوس طالبان د نظام د بدلولو او پوځ د ړنګولو خبرې نکوي.

هغه وویل: “خبرې د سولې پر لوري درومي… اوس بیخي یوه بله فضا ده… تر کومه چې زه پوهیږم ښايي په یوې اونۍ کې د هغوی [طالبانو] خبرې مستقیمآ د افغانستان له دولت سره پیل شي.”

دا په داسې حال کې ده چې امریکایي چارواکو ویلي دي چې د امریکا او طالبانو ترمنځ تړون نهايي کیږي چې د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ مخامخ خبرو ته لار پرانیزي.

د امریکا د دفاع وزیر مارک اسپر په بروګسل کې د ناټو د دفاع وزیرانو په غونډه کې وویل چې له طالبانو سره د یوې اونۍ لپاره د تاوتریخوالي د کمولو مسئله تر بحث لاندې ده او امریکا په دې اړه له خپلو متحدینو سره خبرې کوي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پمپیو د تاوتریخوالي په کمولو باندې ټېنګار کړی دی او ویلي دي چې ولسمشر ټرمپ هم له طالبانو سره د خبرو د ددوام اجازه ورکړې.

امریکايي رسنۍ وایي شاید په یوې اونۍ کې د تاوتریخوالي د کمولو په اړه د طالبانو او امریکا ترمنځ تړون لاسلیک شي او له دې وروسته به د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ خبرې پیل کیږي.