ماغزو ته د ممپلیو ګټې؛ نوې څېړنه د حافظې په اړه څه وايي؟
ماغزو ته د ممپلیو ګټې د هالنډ په نوې څېړنه کې ارزول شوې دي. پوهان وايي، منظم خوراک یې ښايي د حافظې او د مغز د فعالیت په ساتلو کې مرسته وکړي.
افغانناو – روغتیا
ایا د ورځې یو موټی ممپلي د عمر له زیاتېدو سره د حافظې په ساتلو کې مرسته کولای شي؟ په هالنډ کې یوې تازه څېړنې دې پوښتنې ته هیلهبښونکې، خو لا محدودې پایلې موندلې دي.
د ماستریخت پوهنتون د طبي مرکز څېړونکو موندلې چې د ممپلیو منظم خوړل ښايي د مغز په هغو برخو کې د انسولین پر وړاندې غبرګون ښه کړي چې له حافظې سره تړاو لري.
دغه څېړنه د ۲۰۲۶ کال په اکتوبر کې د Food & Function په علمي مجله کې خپره شوې ده.
په څېړنه کې ۳۱ روغ کسان شامل وو چې عمرونه یې له ۶۰ تر ۷۵ کلونو پورې وو.
ګډونوالو د ۱۶ اوونیو لپاره هره ورځ ۶۰ ګرامه بېمالګې، له نرۍ پوستکي سره سره شوي ممپلي خوړل. څېړونکو دا پایلې له هغې مودې سره پرتله کړې چې ګډونوالو ممپلي نه خوړل.
ماغزو ته د ممپلیو ګټې؛ څېړونکو څه موندلي؟
د څېړنې پایلو وښوده چې د ممپلیو له خوړلو وروسته د مغز په ښي اړخ کې د ځینو برخو د انسولین پر وړاندې غبرګون بدل شوی و.
په دغو برخو کې هغه سیمې هم شاملې وې چې د حافظې او معلوماتو له پروسس سره تړاو لري.
انسولین یوازې د وینې د قند د کنټرول لپاره مهم نه دی، بلکې د مغز د حجرو په فعالیت کې هم رول لري.
څېړونکي وايي، دا موندنې ښايي روښانه کړي چې ممپلي څنګه د عمر له زیاتېدو سره د مغز د ځینو فعالیتونو ملاتړ کولای شي.
خو دا په دې معنا نه ده چې ممپلي د حافظې د کمزورۍ مخه په بشپړ ډول نیسي یا د مغز د زړښت درملنه کوي.
د حافظې او وینې د جریان په اړه پخوانۍ څېړنه
د همدې څېړنیزې ډلې یوې پخوانۍ څېړنې، چې په ۲۰۲۵ کال کې خپره شوې وه، هم د ممپلیو د خوړلو ځینې مثبتې پایلې ښودلې وې.
په هغې څېړنه کې د ۱۶ اوونیو لپاره د ممپلیو له ورځني خوراک وروسته مغز ته د وینې عمومي جریان ۳.۶ سلنه زیات شوی و.
همدارنګه، د ګډونوالو د شفاهي حافظې د یوې ځانګړې ازموینې پایلې ۵.۸ سلنه ښې شوې وې.
دا موندنې مهمې دي، ځکه وینه مغز ته اکسیجن او اړین غذایي مواد رسوي.
خو څېړونکو د مغز په ټولو فعالیتونو کې یو شان ښه والی نه و موندلی.
ایا هره ورځ ممپلي خوړل مناسب دي؟
ممپلي پروټین، فایبر، غیرمشبوع غوړ، ویټامینونه او ځینې مهم منرالونه لري.
د متوازنې غذا د یوې برخې په توګه یې خوړل د بدن لپاره ګټور کېدای شي، خو اندازه یې هم مهمه ده.
په څېړنه کې کارول شوي ۶۰ ګرامه ممپلي د پام وړ کالوري لري. له همدې امله دا اندازه د هر چا لپاره لازمي سپارښتنه نه ده.
هغه کسان چې له ممپلیو سره حساسیت لري، باید له خوړلو یې ډډه وکړي.
ماغزو ته د ممپلیو ګټې د پوهانو لپاره د څېړنې یوه په زړه پورې موضوع ده، خو د موجودو پایلو پر بنسټ لا نه شو ویلای چې دا خواړه د الزایمر یا نورو حافظوي ناروغیو مخنیوی کوي. ماغزو ته د ممپلیو ګټې
د څېړنې ګډونوال لږ وو او ټول روغ، د لوړ عمر لرونکي کسان وو. د نورو عمرونو او روغتیايي حالتونو په اړه د پایلو د تایید لپاره پراخو څېړنو ته اړتیا ده.
په ټوله کې، ماغزو ته د ممپلیو ګټې ښايي د سالمې تغذیې له لارې د مغز د روغتیا د ملاتړ یوه برخه وي، خو د حافظې د ساتلو لپاره منظم فزیکي فعالیت، کافي خوب او متوازنه غذا هم مهم دي. ماغزو ته د ممپلیو ګټې
