مور او پلار کېدل یوازې د انسان په ورځني ژوند، احساساتو او مسوولیتونو کې بدلون نه راولي، بلکې د دماغ پر جوړښت او فعالیت هم اغېز کولی شي. نوې څېړنې ښيي چې د امیندوارۍ له پیل سره د ښځو په دماغ کې د پام وړ بدلونونه رامنځته کېږي او د پلار کېدو پر مهال هم د دماغ په ځینو برخو کې بدلونونه لیدل کېږي.
د متخصصانو په باور، دغه بدلونونه ښايي د ماشوم اړتیاوو ته د پاملرنې، خواخوږۍ او چټک غبرګون له زیاتېدو سره تړاو ولري.
ولې د مور او پلار کېدو پر مهال دماغ بدلېږي؟
تر دې وړاندې د امیندوارۍ او مور کېدو پر مهال د دماغ ځینې بدلونونه د «مور دماغ» په نوم یادېدل او د هېرېدنې، د تمرکز د کمېدو او د خوب د نشتوالي له امله رامنځته شوې ستړیا سره به تړل کېدل.
خو نوې څېړنې ښيي چې موضوع تر دې ډېره پېچلې ده. د امیندوارۍ له لومړیو پړاوونو څخه د دماغ په ځینو برخو کې د خړ مغزي نسج د کثافت بدلون لیدل کېدای شي.
څېړونکي وايي، دا بدلونونه د دماغ د کمزوري کېدو معنا نه لري؛ بلکې ښايي د عصبي اړیکو د بیا تنظیمېدو برخه وي. په دې توګه دماغ هڅه کوي چې د ماشوم د پالنې له نویو اړتیاوو سره ځان عیار کړي.
دغه بدلونونه د حافظې، پاملرنې او ټولنیزو اړیکو له اړوندو ذهني فعالیتونو سره هم تړاو لرلی شي.
د دماغ بدلونونه یوازې په میندو کې نه لیدل کېږي
د مور او پلار کېدل یوازې د ښځو په دماغ کې له بدلونونو سره نه تړل کېږي. د وروستیو څېړنیزو ارزونو له مخې، د ماشوم لرونکو کسانو د دماغ په ځینو برخو کې د عصبي اړیکو پیاوړتیا د هغو کسانو په پرتله زیاته موندل شوې چې اولاد نه لري.
متخصصان وايي، د دماغ د بېلابېلو برخو ترمنځ پیاوړې اړیکې له حافظې، ادراکي وړتیاوو او ذهني فعالیت سره تړاو لري.
ځینې موندنې دا هم ښيي چې د ماشومانو د شمېر له زیاتېدو سره د دماغ د اړیکو په ځینو شاخصونو کې مثبت بدلونونه هم لیدل کېږي.
له زړښت سره د دماغ د روغتیا اړیکه
څېړونکو د دماغ په هغو برخو کې هم توپیرونه موندلي چې له حرکت، احساساتو او ټولنیزو اړیکو سره تړاو لري.
دا هغه برخې دي چې د عمر له زیاتېدو سره یې فعالیت کمزورېدای شي. له همدې امله څېړونکي احتمال ورکوي چې د ماشومانو پالنه او له هغوی سره دوامدارې ټولنیزې او فزیکي اړیکې ښايي د عمر په تېرېدو سره د دماغ د فعالیت په ساتلو کې مرسته وکړي. مور او پلار
خو متخصصان ټینګار کوي چې دا یوازې یوه احتمالي اړیکه ده او لا تر اوسه نه شي ویل کېدای چې د ماشومانو پالنه په مستقیم ډول د دماغ د زړښت بهیر ورو کوي.
د ماشوم پالنه دماغ څنګه بوخت ساتي؟
د مور او پلار ورځنی ژوند له ګڼو ذهني او فزیکي فعالیتونو سره تړلی وي. د ماشوم د مهالوېش تنظیمول، د هغه اړتیاوې په یاد ساتل، په یوه وخت کې د څو کارونو ترسره کول او د ماشوم له احساساتو سره چلند کول ټول د دماغ دوامدار فعالیت ته اړتیا لري. مور او پلار
له بلې خوا، له ماشومانو سره لوبې، تګ راتګ او نور فزیکي فعالیتونه هم د بدن او دماغ د فعال پاتې کېدو لامل کېږي.
څېړونکي باور لري چې دا ډول دوامدار فعالیتونه ښايي د دماغ د بېلابېلو برخو ترمنځ د اړیکو په فعال ساتلو کې ونډه ولري.
ایا اولاد لرل د سالم دماغ تضمینوي؟
سره له دې چې څېړنې د مور او پلار کېدو او د دماغي روغتیا ترمنځ احتمالي اړیکه ښيي، خو دا نه ثابتوي چې اولاد لرل په مستقیم ډول د دماغ د روغتیا لامل کېږي.
د انسان د ژوند طرز، ټولنیز ملاتړ، کورنۍ اړیکې، فزیکي فعالیت، اقتصادي وضعیت او عمومي روغتیا هم د دماغ پر فعالیت اغېز لري.
څېړونکي وايي، له ماشومانو سره عاطفي اړیکه او دوامدارې ټولنیزې اړیکې ښايي د والدینو د اوږدمهاله ذهني روغتیا لپاره مهمې وي، خو د دې اړیکې د روښانه کولو لپاره لا نورو څېړنو ته اړتیا ده.
په ځانګړي ډول باید معلومه شي چې د والدینو په دماغ کې لیدل شوي بدلونونه څومره دوام کوي او ایا په رښتیا هم د عمر له زیاتېدو سره د حافظې او نورو ذهني وړتیاوو د کمېدو مخه نیولی شي که نه.
