د سولې مزاکرات او پښتانه

زمونږ هېواد افغانستان د وروڼو قومونو ګډ هېواد دی او پښتون د میرویس نیکه له وخته راهیسې د روسانو تر یرغل پورې د مشر ورور په ت صفت د هیواد د وحدت او ازادۍ ساتلو مشري پر مخ بیولې. د استعمار په تندرونو او توپانونو کې چې د افریقا، اسیا، جنوبي امریکا، هند نیمې وچې، قفقاز او منځنۍ اسیا لوی لوی هیوادونه او ملتونه مات او تسلیم شول،

ځانته د پښتون په مشرۍ افغان قامونو دوه ځل انګریزي اردوګانې غرقې او په دریم وار یې سیاسي خپلواکي واخیسته. ورپسې یې د روسي فیل، نه په شا کیدونکې لښکرې هم وځپلې. خو متاسفانه روسانو دلته داخلي جګړې ته لار ورکړه او جنګ او سیاست ته ېې قومي رنګ ورکړ. قومي جنګ طالبانو وګاټه خو امریکا راغله او طالبانو لخوا مات شوي قوتونه یې بیرته سیاست ته راوستل. د روسانو له یر جنګ سره په واک کې د پښتون مشري هتمه شوه . روسانو پښتون ولسممشر حفیظ الله امین له خپلو اولادونو سره پخپل کور کې وواژه؛ کشمیري کارمل یې ولسمشر، هزاره کشتمند صدراعظم او تاجک قادر د دفاع وزیر وګمارل شول.

شوروي ویل چې په نظام کې داخل خلقیان ټول پښتانه دي او د نورو پښتنو په شان باید له منځه لاړ شي ، ځکه د روسانو په نظر پښتانه د نړۍ نیولو په وړاندې د دوی د لارې خنډ دی او باید دا خنډ هوار شي، چې پرمختګ ممکن شي. شورویانو له نظام څخه بهر پښتنو مجاهدینو د له منځه وړلو لپاره یې هوایي او ځمکني قوتونو نه کار واخیسته او د نظام په دننه کې د پښتنو خلقیانو په باب یې فرموله داسې ورکړه چې دوی دې په مرمیو او وسلو بمبار شي، سنګر ته ولیږل شي، له خپلو وروڼو سره وجنګول شي چې هملته له منځه لاړ شی.

کله چې شورويانو له هر څه مایوس شول نو اردو یې له داخله وپاشله او لویه برخه یې نظار شورا ته ورکړه، چې په داخلی جګړو کې منحله شوه.امریکا هم د روسانو په قدم لاړه، پښتون یې له واکه لیرې کړ او د دوی په اصطلاح فعال اقلیتونه یې صحنې ته راوستل. اردو (۹۰ سلنه جنرالان او ۷۵٪ افسران)، پولیس (تر ۹۰٪)، استخبارات (تر ۹۵٪)، اقتصاد او تجارت (لوی تجارتونه: ګازونفت، هوایي کرښې، ساختمان، معادن او …)، او رسنۍ یې ټول دوی ته ورکړل، خو د روسانو برخلاف یې سمبولیکه مشري پښتون ته وسپارله

اوسمهال دسولې مزاکراتو کې د د پښتنو په نماینده ګۍ کسانو تشګیل داسې دی درې پښتانه (معصوم ستانکزی، شریفه زرمتۍ او عطاالله لودین)، یو تاجک/ بلوچ/ زوري (نادري) او یوه سادات (فاطمه ګیلاني) لیږلي دي:معصوم ستانکزی پخوانی خلقي، پښتون خو اوس د انګلیسي ګټو ساتلو لپاره تللی دی.

نادر نادري چې په بیلابیلو وختونو کې یې ځان زوري، بلوچ او تاجک قامونو ته منسوب کړی دی، اوس د پښتون په نماینده ګۍ جلسې ته لیږل شوی دی. په فکري ډول شعله یي او عملاً امریکاپلوه شخص دی، نه پښتون دی او نه د پښتنو نماینده دی.

شریفه زرمتۍ یوه شریفه خو ساده، له سیاست ناخبره او یوه غیر مطرح څیره ده. نه د کوم لوري نماینده ګي کولی شي، نه د کوم قوت.مولوي عطاالله لودین چې د پښتنو د یوه کمزوري ګوند (د ارغندیوال په مشرۍ حزب اسلامي) نماینده ګي کوي. فاطمه ګیلاني چې سادات ده، کوم لوری نه دی او نه هم د چا نماینده ګي کولی شي، د حزب اسلامي، افغان ملت، حرکت انقلاب اسلامی او نورو ملي اسلامي ډلو او پښتنو مدني او ولسي حرکتونو نماینده ګي پکې شتون نه لري.

جوبایډن:هیڅ هېواد د امریکا ولسمشری ټاکنو کې د لاسوهنې حق نه لري

جو بایډن:د افغانستان نه د عسکرو ویستلو برخه کې د ولسمشر ټرمپ هم نظره یم د امریکا د دیموکرات ګوند د جمهوري ریاست کاندید جوزیف بایډن د چهارشنبې ویلي چي هغه دولسمشر ټرمپ سره له افغانستان اوعراقه د امریکايي عسکرو د وتلو په مورد هم نظری دی.

جو بایدن وویل«بلې هو، زه ورسره همنظره یم. خو ټرمپ باید د داعش د ځپلو لپاره یو عملي پلان وړاندي کړي. نوموړي څخه پوښتنه وشوه چې تاسو د امریکايي عسکرو په اړه څه نظر لری یعني په عراق او افغانستان کې وتل غواړی او که نه نو نووړي ځواب کې وویل چې هو ځه غواړم چې د افغانستان او عراق نه باید افغان عسکر وځي هغه وویل چې زه په دې برخه کې د ولسمشر ټرمپ سره په دې برخه کې هم نظری یم.

د امریکا ولسمشر غواړي چي د اکټوبر په آخرو ورځو کي په افغانستان کي د خپلو عسکرو شمېر له ۸۵۰۰ څخه ۴۰۰۰ او یا ۵۰۰۰ ته راکم کړي.رو  امریکا د متحده ایالاتو ولسمشر وایي، د بهرنیو چارو وزیر یې په یوه تاریخي سفر دوحې ته ځي تر څو هلته د طالبانو او افغان جهتونو ترمنځ د بین الافغاني خبرو د پیلېدو په غونډه کې برخه واخلي.

ښاغلي ټرمپ دغه څرګندونې په وايټ هاوس کې یوې خبرې ناستې ته کړې. نوموړي ویلي، چې پمپیو به په یوه تاریخي سفر باندې دوحې ته ولاړ شي او هلته به د بین الافغاني مذاکراتو د پیلېدو په غونډه کې برخه واخلي او تر څنګ به یې موږ په نږدې راتلونکې د خپلو عسکرو شمېر څلور زره ته را کم کړو.

هغه وړاندې زیاته کړې، چې دولت یې له افغانانو سره له اوږدې مودې راهیسې مذاکرات کوي او له هغه وخته چې له طالبانو سره یې تړون توافق کړی ، په افغانستان کې مشکلات کم شوي او هيڅوک وژل شوي نه دي.د ټرمپ په خبره ، دا دده د حکومت د ډيپلوماټیکو هڅو پایله وه، چې ټول جهتونه مذاکراتو ته په یومېز کېناستل.

جو بایډن:د افغانستان نه د عسکرو ویستلو برخه کې د ولسمشر ټرمپ هم نظره یم
جو بایډن:د افغانستان نه د عسکرو ویستلو برخه کې د ولسمشر ټرمپ هم نظره یم

د یادونې وړده چې د ډېر ځنډ وروسته طالبانو او حکومت د خپلمنځي مزاکراتو ته چمتووالۍ خودلۍ. او د حکومت مزاکراتي ټيم نن د کابل هوايي ډګر ته رارسېدلي او ډېر ژر به د یو پرواز له لارې د دوحې پلازمینې قطر ته لاړ شي.دويي به هلته په دوحه کې سبا ورځ اول په یوې غونډې کې ګډون وکړي په دغه غونډې کې به د افغانستان د مصالحې شورا مشر هم ګډون وکړي.

یوافغانه ډاکټره د پاکستان په یو شفاخانه کې د کورونا ويروس سره مبارزې کې برخه اخلي

د کورونا ويروس د نړۍ په کجه غټه او تاریخي وبا ده  په دې سخت حالت کې په ټوله نړۍ کې خپور شوى او د ټولې نړۍ اقتصادي، ټولنيزې او نورې چارې په ټپه ولاړې دي او خلک په کورونو کې بند دي، يوه افغان کډواله ډاکټر په پاکستان کې د کورونا ويروس ناروغانو لپاره شپه و ورځ مبارزه کوي.

ډاکټر سليمه رحمان یو افغان کډواله د او په پاکستان کې له ډېر وخت راهیسي په یو شفاخانه کې کارکوي هغه  يو له هغه ډاکټرانو څخه ده چې د پاکستان په يوه روغتون کې د کورونا ويروس د ناروغانو په درملنه بوخته ده. د يو اېن اېچ سي ار په خپل ټويټر اکاونټ باندې د دغه د افغانې کډوالې ډاکټرې ډاکټر سليمه رحمان انځورونه خپاره کړي دي او ورسره يې ليکلي دي، چې د پاکستان په پېنډۍ ښار کې په هولي فاميلي روغتون کې د غريبو ناروغانو په درملنه بوخته ده..

دغه روغتون چې د غريبو او کډوالو لپاره خدمات وړاندې کوي، د اروپايي هېوادونو او يو اېن چي سي ار پاکستان له لوري يې ملاتړ کېږي د په پاکستان کې اوس مهال په لکونو افغان کډوال ژوند کوي، ډېرى يې په همدغه هېواد کې زېږېدلي، لوى شوي دي او اوس په همدغه هېواد کې ژوند کوي.

د ډاکټر سليمه رحمان کړنې د ستایلو دي باید د هغې کړنې د مختلفو ادارو او اشخاصو لخوا ووستایل شي ترڅو د معاشرې عام وګړي هم د خلکو د خدمت لپاره کار وکړي او په دغه سختې وبا مخنیوۍ وشي.  

بل لوري ته د کورونا ويروس چې په ټوله نړۍ کې په چټکۍ سره خپرېږي، په پاکستان کې هم ډېر په چټکۍ خپرېږي او په دغه هېواد کې د کورونا ويروس د مثبتو پېښو شمېر له څلور زره څخه اوښتى دى.

که څه هم د پاکستان حکومت ټول هېواد کې ګرځبندېز اعلان کړى دى او له ډېرو ورځو راهيسې بازارونه تړلي، خلک په کورونو کې بند دي، خو بيا هم د کورونا ويروس پېښې کمېږي نه او پرلپسې دغه ويروس په پاکستان کې خورېږي

اوسمهال ددې وخت رارسېدلۍ دۍ چې باید ټوله نړۍ په دغې سخت وخت کې د کرونا ویروس سره جدي مبارزه وکړي په خیریه کارونو کې برخه واخلي د کرونا ویروس باندې مبتلا خلکو سره مرسته وکړي هغه ډاکټران چې تخصص لري باید د کرونا ویروس د درمل یا واکسین جوړولو لپاره ریسرچ وکړي تر څو د دغې وبایی نارړغۍ زر تر زره مخنیوۍ وشي.