د امریکا نوي ولسمشر جوبایډن په ولسمشرۍ کې به هم خلیلزاد خپل ماموریت مخته ویسي

د امریکا نوي ولسمشر جوبایډن په ولسمشرۍ کې به هم خلیلزاد خپل ماموریت مخته ویسي داسې مهال چې د امریکا ولسمشریزې ټاکنې د ډیموکراټانو نوماند جوبایډن ګټلې او د نوي کال له پیلېدو سره سم له پخواني ولسمشر ښاغلي ټرمپ څخه واک انتقالېږي؛ امریکايي رسنۍ وایي، د بایډن په راتګ که څه هم ښایي له ډېرو برخو څخه د ټرمپ له لوري ټاکل شوي کسان له دندو لرې کړی شي.

بلخوا بیا د ځينو سرچینی له مخې شاید زلمی خلیلزاد بیا هم په خپل ځای پاتې شي او د افغانستان د سولې پروسه وړاندې یوسي.له امریکا څخه خپرېدونکې ورځپاڼې «فارن پالیسي» د امریکا نوي ولسمشر ته د نږدې سرچینو له قوله لیکلي، چې د بایډن په ټیم کې د خلیلزاد په اړه زیاتره نظرونه مثبت دي او داسې انګېرل کېږي، چې بایډن به نوموړي ته د وړاندې تګ اجازه ورکړي.رځپاڼې د اوباما او بایډن د دورې د یوه چارواکي له قوله لیکلي، چې که په راتلونکو څو میاشتو کې د افغان سولې په پروسه کې پرمختګ رامنځته شي؛ بایډن به خلیلزاد ته اجازه ورکړي چې خپل ماموریت وکړي اود سولې چارې پر مخ ویسي.

یو بل چارواکي په خبره، د بایډن په ټیم کې د خلیلزاد پر ځای د ساتلو «منطق» د نوموړي د لیري کولو تر غږ زورور دی او د بایډن د بهرنۍ پالیسي ملګري تر ډېره د زلمي خلیلزاد د پاتې کېدو پلوي دي.دده په خبره، له هر چا سره چې غږېدلی دا یې ترې حس کړې چې د خلیلزاد د لیري کولو په اړه د بایډن په ټیم کې ډېر ټینګار نشته؛ نو «دی پرېږدئ چې خپل پيل کړی کار پای ته ورسوي.

ښاغلی زلمی خلیلزاد چې په کابل کې لوی شوی او د اوسني ولسمشر «اشرف غنی ټولګیوال پاتې شوی؛ نږدې درې کلونه کېږي چې د افغانستان لپاره د امریکا د ځانګړي استازي په حیث ټاکل شوی او له طالبانو سره د مذاکره کوونکي امریکایي ټيم مشري ور له غاړې شوې.حکومت له طالبانو سره د امریکا د مذاکراتو له پیله تر دې دمه د نوموړي له پرېکړو ناخوښ ښکاري او هغه تورنوي چې د حکومت د بهرنۍ پالیسي واګې يې په لاس کې اخیستي او له طالبانو سره د مذاکراتو په مهال یې حکومت په حاشیه کې ساتلی.

د متحده ایالاتود ولسمشریزو ټاکنو په ترڅ کې د بایډن تر ټاکل کېدو وروسته حکومت تمه درلوده، چې د ټرمپ له لوري ټاکل شوی خلیلزاد به له دندې لیري شي او بایډن به د افغان سولې په پروسه له سره غور وکړي؛ خو امریکا کې حالات بیا داسې دي چې د حکومت تمه ختموي او د ولس هیلې پوره کیږي او سولې ته به کار کیږي.

عبدالله او غني د ناټو له سرمنشي سره خبرې کړي دي

د غني اوعبدالله ترمنځ د وزیرانو پر سریو ځل بیا جنجالونه رامنځته شوي دي درې میشتې کيږي چې ګډ دولت هوکړه لیک لاسلیک شوۍ دۍ خو لا هم کابینه نده بشپړه شوې او ناندرۍ پکې رامنځته شوي دي ولسمشر غني د عبدالله عبدالله له طرف نه معریفي شوي وزیران نه مني او ورنه ېې غوشتي د دبازې وزیرانو پر ځاۍ نوي وزیران رامعریفي کړي،

دا په داسې حال کې چې پارلمان وکيلان په خپلو دوبنیو رخصتیو باندې وځي، ډاکتر عبدالله د خپل نوماند وزیرانو نوملړ له ارګ سره شریک کړی چې تېره ورځ د ولسمشر ویاند صدیق صدیقي وویل چې مغریفي شوي وزیران مونږ ته د منلو وړ ندي په ورته وخت کې ګڼ شمېر هېوادوال اوسني امنیتي وضعیت ته په کتو پر دوړاړو مشرانو نیوکه کوي چې دوی د هېواد لپاره هېڅ فکر نه لري او خپلې شخصي ګټې پالي.بازې هېوادوال پر جمهور ریس غني باندې نیوکې کوي چې دوستم ته د ډاکتر عبدالله په غوښتنه د مارشالۍ رتبې ورکړه مناسبه او د کابینې نوماند وزیران یې نا مناسب بلل هسې خلکو ته دوکه ورکول دي،

دیادولوده چې څه موده مخکې په جوزجان کې دوستم ته د یو لړ ځانګړو مراسمو په ترڅ کې د مارشالۍ افتخاري رتبه ورکړه. دغې رتبې په کور د ننه توند غبرګونونهراپارولي .که څه هم ولسمشر غني او د نوموړي مرستالانو په دغې مراسمو کې برخه نه لرله او ولس ته یې دا ښودل چې ګواکې دا کار د عبدالله دی، خو په ولسي کچه له جمهور ریس غني څخه هم ګیلې زیاتې وې چې ولې یې له عبدالله سره د نوموړي مارشالي هم ومنله او دا یوه تاریخي تېر وتنه ده ،

ولسمشرۍ ماڼړۍ څخه خپره شوې خبرپاڼه وایي چې د سياسي توافق له مخې د عبدالله عبدالله ټيم ته په کابينه کې برخه ورکوي، خو نوموړی به له ژمنې سره سم مسلکي او وړ کسان باید رامعریفي کړي،

اوس یو ځل بیا د کابينې پر سر د جمهور ریس غني او د ملي مصالحې عالي شورا رئيس ډاکتر عبدالله ترمنځ د جنجال راپورونه ورکړل شوي دي، خو بلخوا بیا د ښاغلي غني وياند صديق صديقي یوه خبري کنفرانس ته وویل چې د ولسمشر غني ټول ټينګار پر دې دی چې دا ځل په مسلکي او سياسي وزن برابره کابينه رامنځته کړي او د عبدالله عبدالله له لوري معرفي شوي کانديدان د وزارت کولو تاونايي نه لري،

د راپورونو له مخې له ډاکتر عبدالله څخه غوښتنه شوې چې هر څومره ژر کېږي پر ځای يې نوي او وړ کسان را معرفي کړي، خو د وزارتونو پر سر د عبدالله په ټيم کې جنجالونو دغه پروسه نوره ټکنۍ کړې ده.بلخوا پع سوشل ميډيا کې هم په دې اړه غبرګونونه راپارولي او وايي چې څومره ژر کيږي باید کابینه جوړه شي او سیاسي اختلاف له منځه لاړ شي ترڅو دغه خلک سولې لپاره کار پیل کړي او هېواد ته سوله راولي،

د بازې سرچينیو له مخې شاید یو ځل بیا قومي مشران هر یو عببدالرب رسول صباف او حامد کرزۍ دې شخړې هواره لپاره میدان ته راووزي دويي به یو ځل بیا هڅې وکړي ترڅو دواړه مشران په یو مېز کېنوي او کابینې پر سر راپارېددلي جنجالونو ته د حل لاره اوګوري،

ډاکټرعبدالله په خپله ډله کې پروزارتونو نه جوړیږي

ډاکټرعبدالله په خپله ډله کې پروزارتونو نه جوړیږي سرچینې وایي، چې د مصالحې عالي شورا د مشرډاکټر عبدالله عبدالله په مشرۍ د ثبات او همپالنې ټاکنیز ټیم مشران په کابینه کې دخپلې ونډې پر تقسیم نه جوړيږي،

یوې ورځپاڼړې د خپلو سرچینو په حواله ویلي، چې د کورنیو چارو وزارت وعده ډاکټر عبدالله د کریم خلیلي د حزب ته ورکړې وه.خواوس دغه وزارت ته د اندرابي چې د دغه وزارت سرپرست وزیردساو دهمده په معرفۍ توافق شوې، خو بازې سرچینې وايي خلیلي ترینه بدل کې دوه نور وزارتونه غواړي.همدارازویل شوي، چې جنرال دوستم سره ډاکټر عبدالله د درېیو وزارتونو ژمنه کړې خو اوس دوه وزارته غواړي ورکړي، چې د هغه له مخالفت سره هم لاس او ګریوان دۍ،

د ثبات او همپالنې د ټیم له خوا د دوه ښځینه وزیرانو پر معرفۍ هم یو بل لامل دس چې د کابینې ټاکل ځنډېدلي دي بازې سرچینۍ ویلي ، چې عبدالله د محقق له ګوند څخه د معصومه خاورې په نوم یوه نوماند وزیره په ګوته کړې، خو د بلې نوماند وزیرې په اړه لاهم خبرې روانې دي ولسمشر غني وعده کړې وه، چې کابینه به څلور وزیرانې ښڅینه نوماندانې ولري،

هغه څو ورځې مخکې په یوه تلویزوني مناظره کې له ښاغلي عبدالله وغوښتل، چې په معرفي کوونکو نوماند وزیرانو کې دې دوه ښځینه هم په نظر کې ولري.د دغو ناندریو د دوام خبر په داسې وخت ورکړل شوی، چې دوه اونۍ وروسته به ولسي جرګه د موسمي رخصتۍ پلان لري.

بلحوا ولسي جرګې له دولت نه غوښتي، چې نوماند وزیران زر د باور رایې ترلاسه کولو لپاره ور معرفي کړي.د جمهور ریس غني او ډاکټر عبدالله د سیاسي تافق لیک له مخې، د کابینې پنځوس سلنه کسان به ښاغلی غني او پنځوس سلنه نور ډاکټر عبدالله معرفي کوي.

اوس باید ډاکټر عبدالله چې څومره ژر کولۍ شي خپلمنځي اختلافات ختم کړي او ژر تر ژره کابیني ته خپل نوماند وزیران ور وپېژني ځکه اوس وخت د دس چې باید یو ملي اجماع رامنځته شي او د سولې لپاره کاروشي که مونږ اوګورو ولسمشر غني خپلې وروستۍ مرکه کې ویلي دي چې ځما بیوه دنده دا ده چې څنګه ملي اجماع رانځته کړم او د سولې لپاره څنګه کوشش وکړم چې ژر تر ژره د سولې لپاره پلان عملي شي،

د یادونې وړ ده چې د ولسمشر غني لخوا تر دې دمه پورې یو څو وزیران کابینې ته معریفي شوي دي،او لاهم دغه لړۍ روانه ده د ماليې وزارت لپاره ېې ارغندیوال صیب معریفي کړی د ښځو چارو لپاره ېې حسینه ساپۍ د روغتیا لپاره ېې ډاکټرجواد عثماني د افغانستان بانک لپاره اجمل احمدي د ښار جوړونې لپاره ېې محمود کرزۍ او داسې نور هم له ولسمشر لخوا مغریفي شوي دي او ولسي جرګې ته معریفي شوي خو اوس صرف د ډاکټرعبدالله له طرفه پاتې دي،

جمهور ریس غني د کرونالپاره ۷ ماديي حکم امضاء دی چې پکې کرونا ویروس سره د مبارزې منابعو د مدیریت او مصرف د څرنګوالي اړوندشکایتونه او راپورونه ارزوي.د دې وړاندې د کرونا ویروس په اوازې چې ولایاتو کې دغه پیسو نه فساد شوۍ دۍ،

جمهور ریس غني له طالبانو سره د سولې له توافق د لاسلیکولو وروسته د لنډمهالي حکومت په اړه وايي، چې هغه به هېڅ کله دا تاريخي فلم تکرار نه کړي.نوموړي دا خبره د یو ژورنالېستې په ځواب کې وکړه چې مونږ نه غواړو چې بیا دد موقت حکومت تېروتنه ونه کړو.

د طالبانو او امریکا ترمنځ د سولې د تواقق نه وروسته کوشش شروع شوې دي چې په نږدې ورځو کې به بېن الافغاني مذاکرات هم پيل شي، خو له دې سره هممهاله داسې اوازې هم خپرېږي، چې ښايي په بېن الافغاني مذاکراتو کې د لنډمهالي يا موقت حکومت په تړاو هم خبرې وشي.دغه خبره لدې وړاندې هم دا خبرې شوې وې چې که د سولې خبرې کامیاب شوې نو موقت حکږمت به رامنځته کيړي.

زیس جمهور غني د امريکا متحده ايالتونو د اتلانتيک شورا په څېړنيز بنسټ کې د دې پوښتنې په ځواب کې وويل، چې که طالبان د سولې د راتګ لپاره دا شرط ولري چې لنډمهالى حکومت دې جوړ شي او يا دې زه له واکه ليرې شم، نو دا تاريخي تېروتنه به ونه کړم.او دغه فلم به بیا تکرار نشي،

ولسمشر غني په ټينګار وويل، ډاکټر نجيب الله همدا تېروتنه کړې وه، چې له مجاهدينو سره د خبرو په لړ کې يې د استعفا اعلان وکړ. هغه همدا راز دا هم وويل چې د لنډمهالي حکومت په اړه بحث اوس له وخت مخکې دى.او دا خبرې باید بحث نشي.باید ټولې خواوې د دې بحث نه ډډه وکړي،

هغه وايي چې د ډاکټر نجيب الله استعفا يوه لويه تېروتنه وه، ولس دا فلم يو ځل ليدلى دى او بيا يې تکرار نه غواړي.نوموړۍ دغه خبره د یو سوال په ځواب کې وکړه نوموړي نه دغه پوښتنه د دې وړاندې هم شوې ده اړ د ولسمشر ځواب هم همداسې ووچې هيڅ کله به د ډاکټر نجیب تېر وتنه تکرار نکړي،

بل خوا د طالبانو لوى څارنوال جلال الدين شينواري ويلي دي، چې ولسمشر بايد د يوه نوي حکومت جوړېدو ته چمتو وي او د خپلې استعفا په منظور مخکې له مخکې چمتووالى ولري.ځکه که سوله رازي باید اوسنۍ حکړمت قرباني ورکړي،

دا هم باید یاده کړوچې اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې ټول خواوې باید سره یو لاس شي او یو غږ شي تر څو د سولې دا اوسني فرصت له لاسه ورنکړو اودبین الافغاني خبرې ژر تر ژره پيل شي ترڅو افغانستان ته سوله راشي او افغانان په ارامه فضا کې ژوند وکړي،

دقمرجاویدباجوه سفر کابل ته څه پیغام لري؟

څو ورځې وړاندې د پاکستان ارمي چيف یا لويي دریستیز قمر جاوید باجوه کابل ته سفر وکړ جمهور ریس غني اشرف غني د بیا ځل ولسمشر کېدو وروسته دا ادول ځل دی چې د پاکستان لويي دریستیز، د ای ایس اي مشر او د افغانستان لپاره د پاکستان نوی ځانګړۍ استازی په نه اعلان شوي سفر  کابل ته راغلي وو. او د ولسمشر غني ترڅنګ ېې د مصالحې عالي شورا ریس سره کتلي وو.

پاکستان د افغانستان په امنیت او نورو موضوغاتو کې مهم رول لري د ملي، سیمه ییزو او سیاسي ګټو خوندي ساتلو لپاره یې هر هغه ډله او ایدیولوژي  ځواکمنه او پراخه کړې چې په سیمه کې د پاکستان فعال، او اغیزمن رول ساتلو لپاره هلې ځلې کوي .پاکستان له امریکا سره  د افغانستان سولې پروسې کې د هر ډول همکارۍ خبر ورکړ، په لومړي اقدام کې چې د امریکا باور ترلاسه کړي د طالبانو مهم مشر ملا برادر چې د لس کلونو راهیسې په کراچې ښار کې بندي و ازاد کړ.

 سربیره پردې د طالبانو د یو شمیر نورو مهم غړو د حاضرولو ډاډ یې ورکړ او په دې کار یې  وکولی شول چې د امریکا او  طالبانو ترمنځ خبرې پیل کړي. په همدې ترتیب  د دوحې هوکړه لیک او عملي کېدو یې د پاکستان پر وړاندې د امریکا تګلار په بشپړ ډول بدله کړه او حتا د امریکا د نننه د پاکستان پر وړاندې په سیاسي دریځونو کې بدلون راغي. 

دغه هیواد د دوحې هوکړې وروسته په دې ویره کې و چې د بین الافغاني مذاکراتو پر میز دوی بهر پاتې نه شي، دغه راز ریس جمهور غني هم له طالبانو سره  د خبرو شروع کېدو مهم شرط د طالبانو او پاکستان دولت د اړیکو ختمول  و او په ورته وخت کې امریکا هم همدې باریکۍ ته متوجې و چې د پاکستان رول به په بین الافغاني مذاکراتو کې څه وي؟.  

له بده مرغه د پاکستان پر وړاندې د افغانستان حکومت معلومې، لیکلې او تاید شوې ستراتیژي او پلان نه شتون ددې سبب شوی چې پاکستان هر ورځ متفاوتو لوبو سره  افغان حکومت بوخت او د ورځې پیښو سره د افغانانو برخورد او احساسات تر لاسه کړي چې دا د سیمې هیوادونو او په ځانګړې توګه امریکا ته ښيي چې افغانستان دولت په مطلق ډول د بې برنامه ګۍ سره لاسه او ګریوان دی.


همدارازد افغانستان سوله کې د پاکستان رول مهم ښودل دي او په دې کې شک نشته چې امریکا به د متحد ینو په لاس د پاکستان لا همکاري جلبولو لپاره دغه ناسته کړې وي

پاکستان د افغانانو خپل منخې مذاکراتو تر پیل وړاندې غواړي چې د خپلو اهدافو د لاسته راوړلو لپاره د افغانستان سیا ستوال او دولتي چارواکو پر وړاندې له منځه  تللی اعتماد له ځان سره ولري  او د بین الافغاني مذاکراتو پر وخت دوی یو مهم اړخ د نظارت کونکي په څیروي.

افغانان باید په دې پوه شي چې زمونږ په خیرڅه دي.دولت باید یوه قوي تګلاره ولري او د پاکستان لپاره ځانګړې پلان ولري.دولت د باید پاکستان سره کېني او د اینده تګلاره اوپلانونو باندې ورسره خبرې وشي ځکه که مونږ اوګورو پاکستان تل د افغانستان په مقابل کې روښانه دریزنه لري.

عبدالله عبدالله:

پخوانې ریس اجرایه عبدالله عبدالله چې په تیرو انتخاباتو کې د  ولسمشر اشرف غني په مقابل کې کاندیدوو او د انتخاباتو نه بعد ېې د غه ټاکنې ېې د تقلب نه ډکې وګڼړلې او سیاسي جنجال ېې پیل کړ خو بیا وروسته د ټیمونو سره خبرې اترې پیل کړې او دواړه لورې یو سیاسي توفق ته ورسیدل او یو هفته مخکې ېې دغه سیاسي توافق امضا کړ.

د دغه سیاسي توافق د مخې ېې  عبدالله عبدالله د مصالخې عالي شورا مشر په توګه وګماره اوسمهال د مصالحې عالي شورا مشر عبدالله عبدالله په دې هڅه کې دى چې دغه شورا ته د هېواد اغېزناکه څېرې راټولې کړي او په جوړښت کې يې يو ځاى کړي.

د اشرف غني او عبدالله عبدالله ترمنځ د سياسي جوړجاړي لاسليک څخه وروسته شاوخوا لس ورځې تېرې شوې دي، عبدالله عبدالله ته د مصالحې عالي شورا مشري سپارل شوې ده، خو ويل کېږي چې لا هم د دغې هوکړې لومړۍ پرېکړه نه ده عملي شوې، عبدالله عبدالله تراوسه پورې د مصالحې عالي شورا د تشکيل او برنامو په اړه هېڅ خبر نه دى ورکړى.

د جنبش ګوند مرستيال عبدالله قرلق بيا ويلي دي، چې عبدالله عبدالله نن سبا د يادې شورا د جوړښت په هڅو کې بوخت دى او غواړي چې د هېواد اغېزناکې څېرې دې بنسټ ته راغونډې کړي.داسې څېرې به وي چې ټول اړخونو ته قابل قبول وي.

د دغه سياسي هوکړه بله برخه په کابينه کې د ولسمشر غني او عبدالله عبدالله پنځوس سلنه برخه ده، چې په دې برخه کې هم دواړو لورو تراوسه پورې عملي ګامونه نه دي پورته کړي.

همدا راز سياسي شنونکي شهزاده مسعود بيا وايي، چې د اختر تر رخصتيو وروسته ښايي ټول ګډونه کابينه جوړه شي. همدا راز ولسمشرۍ ماڼۍ او د عبدالله دفتر بيا د مصالحې شورا او د کابينې د غړو په اړه هم څه نه دي ويلي.

د یادونې وړ ده چې باید ټول سیاسیون سره یو ځاۍ کیني او یو غږ او یو لاس شي سره او د افغانستان نه دغه نه ختمیدونکې جګړه نور ختمه شي.او عام افغانان هم باید تعصب او بې اتفاقي له منځه یوسو او د یو ودان او پرمختللي افغانستان ته کار وکړو. .