د روغتیا وزارت:۱۰ میلیونه افغانان په کرونا اخته دي

د روغتیا وزارت:۱۰ میلیونه افغانان په کرونا اخته دي د هېواد د عامې روغتیا وزارت پرون د یوې خبرې ناستې پر مهال روښانه کړه ، چې شاوخوا ١٠ میلیونه افغانان په کويډ۱۹ یا کرونا ناروغۍ اخته شوي، او لا هم امکان لري چې نور هم په دغې ناروغۍ اخته شي،

د عامې روغتیا سرپرست جواد عثماني ویلي ، د افغانستان ١٠ میلیونه خلک چې د غه هېواد ١,٥ سلنه نفوس جوړوي د کرونا وبا له امله ځپل شوي، دا په داسې حال کې ده چې کرونا وبا لا هم د نړۍ لمن نه ده خوشې کړې او نه په بشپړه توګه د کرونا وبا مهار شوې ده، اوس مهال هم په ټوله نړۍ کې میلیونونه وګړي پر دې ویروس ککړ دي او زرګونه ترې مړ شوي دي.بازې د اي یو مملکتونه، امریکا او په اسیایي هېوادونو کې د هندوستان وګړي دې ناروغۍ ډېر وځپل او لا یې هم د مثبتو پېښو شمېر په لوړېدو دی.

بل خوا بیا طمونږ مملکت کې د اوایلو په پرتله د دې ناروغۍ شدت کم شوی او خپرېدنه یې تر ډېره مهار شوې ده.دهېواد په ګرمو سیمو کې د کرونا ویروس کم شوۍ دۍ ، په ځانګړې توګه په ختیځ او د ختیځ زون په ننګرهار ولایت کې چې هوا یې د افغانستان د نورو سیمو په توپير کمه ده د هوا په ګرمېدو سره په داسې سیمو کې د کرونا ویروس چټکتیا کمه شوې او د مثبتو پېښو شمېر په کې ډېر کم دۍ،

که مونږ اګورو بل خوا بیا د هرو ٢٤ ساعتونو په تېرېدو په افغانستان کې له سلو پورته یا ښکته مثبتې پېښې راجستر شوي او له دې ناروغۍ د مړینې کچه ډېره کمه شوې ده، بازې علمي څېړنو هم په اثبات رسولې چې د هوا په ګرمېدو سره د کرونا ویروس شدت کميږي.

دغې علمي څېړنه کې ویل شوي وو، چې د دوبي د موسم د لمر تودوخه د کرونا ویروس په ٣٤ دقیقو کې له منځه وړي.په ورته مهال دې ویروس افغانستان نه یوازې له روغتیایي اړخه وځپلو بلکې د افغانستان اقتصاد یې هم مخ پر شاه راووړ.

د ملګرو ملتونود پراختیا پروګرام تیره هفته راپور ورکړی وو، چې دې ویروس د افغانستان ١٣ سلنه کورنۍ بې وزلۍ سره مخ کړې.دغه ادارې همداراز ویلي وو، چې دې ناروغۍ د افغانستان اقتصادي وده ٩ سلنه را ښکته کړه او له امله یې په هېواد دننه غیر خالص تولیدات هم کم شوي دي.

اږس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې باید د کرونا ویروس سره په ګډه مبارزه وکړو او هرر شیبه ېې تعقیب کړو ترڅو افغانستان کې د مثبتو پېښو تعداد کم شي او افغانستان کرونا فري شي ځکه زمونږ هېواد یو غریب هېواد دۍ باید دولت ېې د کرونا ویروس سره مبارزې په برخه کې کافي بودیجه نه لري نو ټولو خواو ته د کرونا سره جدي مبارزه پکار ده او په لګ مصرف باندې باید ډېر کار وشي او کرونا ژر تر ژره له دې وطنه ختمه شي

ډبلیو ایچ او: کرونا ویروس د هوا له لارې انتقالېدلۍ شي

د روغتیا نـړیوالې اداره وايي کرونا ویروس د هوا له لارې انتقالېدلۍ شي ساینس دانان تایید کړې چې نوی کـرونا وایرس د هوا له لارې انتقاليږي،دويي وايي چې دا خبره په یونوي تحقیق کې ثابته شوې ده دغه ویروس د هوا له لارې انتقالیږي،

د رویټرز په راپور له مخې ډبلیو اېچ اود کـویډ_۱۹ پانډیمۍ تخنیکي مدیرې ماریا وان کرکف وویل «د هـوا له لارې د کـرونا وایرس انتقال مو ددغې وایرسي ناروغۍ د یوې احتمالي انتقال لارې په توګه بحث کړی».د روغتیا نړیوالې ادارې دمخه ویلي وو چې د کـرونا وایرس انتقال د ناروغ شخص د خولې او تنفسي ذراتو پواسطه چې د ناروغ خبرې کولو، ټوخیدو او پرنجیدو پر وخت محیط ته لیږدول کیږي، صورت نیسې.د دوشنبې په ورځ د ۳۲ مختلفو هېوادونو ۲۳۹ ساینس پوهانو په جینوا کې میشت د روغتیا نړیوالې ادارې ته په پرانیستو لیکونو کې (د انفکټیډ ناروغیو په ژورنال کې خپاره شوي) د شواهـدو په حواله لیکلي چې په هـوا کې د وایرس مایکروسکوپیک ذرات د روغو خلکو لخوا تنفس او د ناروغۍ سبب ګرزېدلۍ شي،

دوي تشخیص وکړ چې د ویروس کوچني ذرات د یو څه مودې لپاره هـوا کې پاتې کیږي او په همدې وجه یې د روغتیا نړیوالې ادارې څخه غوښتې چې خپله تګ پروسیجر بدل کړي.د روغتیا نړیوالې ادارې د ناروغیو د مخنیوي او کنټرول ګروپ تخنیکي رئیس بیندا الګرانزي وویل د هـوا له لارې د کرونا ویروس د انتقال شواهد شته اما دا شـواهد قطعي او نهایي لاهم ندي،

هغه زیاته کـړه په عامو ځایونو کې د وایرس د لیږد امکان باالخصوص د ګڼې ګوڼې ځایونو او بغیر له تهویې خونو کې نشي ردیدلای.هغه وویل، په هر صورت دا شـواهد راټولولو او تشریح کولو ته اړتیا لري او مونږ به یې ملاتړ ته دوام ورکـړو.اوس باید بغیر د شواهدو هيځ اقدام ونشي ځکه دا یو داسې مرض دی که لګ غلطي پکې وشوه نو دا به ډېره شخته وي چې بیا پکې د مړو شمېر راقابو کړي،نو باید ټول ممالک په دې اره ډېر سنجيدګي سره مخې ته لاړ شي،

وان کرکوف وویل د روغتیا نړیواله اداره به په راتلونکو ورځو کې د کرونا وایرس د لیږدیدنې څرنګوالې په اړه د موجوده ساینسي وړاندیزونو لنډیز خپور کړي.هغې وویل د کرونا وایرس د لیږد درولو لپاره باید جامع تدابیر ونیول شي په کوم کې چې د یوه متر فزیکي واټن او ماسک کارول لازمي دي. او نور احتیاتي تدابیر هم ونيول شي ټول وګړي د ډېرې ګڼې ګوڼې نه لا هم ځان وساتي ترڅو دغه ویروس خبرېدو کې اسانتیا برابره شي،

ډبلیو ایچ او: کرونا ویروس د هوا له لارې انتقالېدلۍ شي

کرونا ویروس یو داسې وبايي ناروغي ده چې ډېر ژر یو کس نه بل کس ته انتقاليږي دط ناروغۍ سره باید پوره احتیات نه کار واخيستل شي څکه دا یو داسې ناروغي ده چې نسلونه تباه کوي دولت باید نور هم جدي اقدامات وونیسي د ډېر وخت راهیسې دغه ناروغي شتون لري او لا هم له منځه نده تلې د افغانستان دولت بید د پام وړ اقدامات وکړي او دغې مرض نه افغانستان وژغوري تردې دمه په افغانستان کې په دې مرض تر ۳ زرو نه زیات کسان کرونا دي او ګڼ شمېر ورڅخه وفات شوي دي،

متحده عربي امارات: سرک باندې ماسک غورځولوسره به هر کس، ١٠٠٠ درهم جريمه کيږي

د عربي اماراتو په عجمان سټیټ کې پوليسو د هغه کسان لپاره سخته جريمه ټاکلې ده، چې څوک په سرک يا په کوڅو کې استعمال شوي ماسکونه غورځوي.دغه خلک د دې لپاره جرمانه کيږي چې عام خلک په لارو کوڅو کې ماسکونه ونه غورځوي او عام خلک د کرونا د پۍښو نه بچ پاتې شي.

د ګلف نيوز د راپور له مخې ، د عجمان پوليس هغه کسان ١٠٠٠ درهم جريمه کوي، چې څوک د سرک په سر يا په کوڅه کې خپل کارول شوى ماسک وغورځوي. د عجمان پوليسو ډګرمن محمد مبارک الغافلي چې د پوليسو د روغتيا او خونديتوب کمېټې مشر دى، ګلف نيوز سره په خبرو کې ويلي دي، چې په سرک ماسک غورځول د خلکو د خونديتوب لپاره خطرناک دى.

هغه وايي، چې هر څوک خپل کارول شوى ماسک غورځوي، نو هغه دې لومړى په يو پلاستيک کې واچوي او بيا دې يې په کثافتدانۍ کې وغوررځوي او له هغه وروسته دې خپل لاسونه په صابون ووينځي.تر څو د کرونا ویروس څخه مخنیوۍ وشي.

نوموړى وايي، چې په سرک د ماسک غورځول د کورونا ويروس خپرول دي. هغه وايي چې د عجمان ډېرى اوسېدونکي د ويروس له پيله عامه پوهاوى ترلاسه کړى دى، خو اوس هم داسې خلک شته چې هغه احتياط نه کوي.

نوموړي وويل، چې موږ د دې کار سخت خلاف يو چې يو څوک دې داسې يوه چاره ترسره کړي چې هغه دې د ويروس د خپرېدو لامل شي، بايد خلک د ويروس د مخنيوي په برخه کې خپله وظيفه ترسره کړي او داسې کومه چاره ونه کړي چې نورو خلکو ته دا ويروس ورسوي.

هغه همدا راز له نورو خلکو څخه هم غوښتنه کړې ده، چې که داسې څوک وويني چې د سرک په سر خپل کارول شوى ماسک غورځوي، نو پوليسو ته دې په عاجل ډول معلومات ورکړي، تر څو د دې چارې مخنيوى وشي.

د یادونې وړ ده چې کرونا ویروس خپریدونکې ناروغي ده باید افغانان هم د پې ځایه ګرزیدو نه ډډه وکړي که څوک بیرن ته وځي نو باید ماسک واچوي د دې ترڅنګ چې که څوک بیرون هم وځي نو باید په صابون و مینځي تر څو د کرونا ویروس خپریدو نه مخنیوۍ وشي.

ترکمنستان هم د کروناویروس له ویرې افغانستان سره سرحد وتړه

د هیواد عامې روغتیا وزارت وايي، د ناپاکې هوا او پاکۍ ته د نه پاملرنې له کبله پېدا کېدوونکې تنفسي او ځينې نورې مرضونه د تېرکال د همدغو شپو ورځو پرتله سږ نيم په نیمه کمې شوې دي..

یاد وزارت يې لاملونه د قرنطین شپو ورځو پر مهال روغتیايي لارو چارو ته د خلکو د پام رش  او د هوا پاکېدل ښيي. خو وايي، که خلک قرنطین بابېزه وګڼي نو په راروانو شاوخوا دوو اوونیو کې به کورونا وېروس په افغانستان کې ناورین رامنځ ته کړي. د نورو سرخوږیو تر څنګ دې وبا ځينې هغه افغانان له توپيري چلند سره مخ کړي چې په مازې دوړو او ګردونو هم زکام کېږي. وايي خلک کرکه ترې کوي او فکر کوي کورونا به  ترې انتقال شي.

د کابل په شمول مو د افغانستان په ځینو نورو ځایونو کې هغه کسان وموندل چې ډېر زکام کېږي، یا د نورو پرتله يې ډېر والګی نیسي. یو شمېر کسانو وویل چې له خاورو، دوړو او له ګاډو وتوونکي لوګي سره حساسیت لري او ځينې نور بیا د عطرو له تېز بوی سره هم اساسیت لري. .

نصرت وايي: ”چې ګرد وي، هوا وي، لوګی وي، یا څوک مې څنګ کې ټوخيږي چې یوازې ويې هم وینم بس زکام کېږم او له پزې مې اوبه بهېدل شروع کيږي منا: ”ګرد، خاورو او غبار سره زکام کېږم او چې بل څوک پر زکام اخته وي هم نو کرکه رازي.

دا ټول په دې خوښ دي چې اوږده موده شوه والګي نه دي وهلي خو د کورونا کوېد-۱۹ ناروغۍ له امله له توپيري چلند او کرکې سره مخ کېدو ګیله من کړي هم دي، ځکه چې یا به پرنجېدل ډېر او یا به يې پوزه بهېده. نصرت ځاځی طب وايي او تر قرنطين لږ مخکې یوه ورځ-چې زکام هم و- د استاد کتنځي ته ورغلی و:

”استاد مې وویل ولې خفه غوندې يې، ما ویل لږ زکام یم او ستونی مې خارښ کوي. راته ویې ویل چې دا خو د کورونا علامې دي، نور زما دفتر ته مه راځه. چې زه راپاڅېدم، زر زر يې دستکشې وایستل، نورې يې واچولې او لاسونه يې هم په سينېټایزر ومينځل. زه يې دې چلند خواشینی کړم”.

په هیواد کې د کورونا وبا د خپرېدو د مخنيوي په موخه وضع شوی قرنطین په ځينو سيمو کې هغسې پلی نشو چې په کار ده د حکومت او روغتیاپالانو له سپارښتنو سره سره یو شمېر خلکو مخ ماسک کارولو، په صابون د لاس مينځلو او خپل منځ کې واټن ساتلو ته چندان پام ونکړ او د کوچني اختر په رانږدې کېدو سره ښارونه، کوڅې او بازارونه دا دی بیا د خلکو د ګڼې ګوڼې شاهدان دي. د خلکو دې وضعیت حکومت او اړوند ادارې اندېښمنې کړې دي.

د چاپېریال ساتنې ملي اداره او د عامې روغتیا وزارت دواړه په دې نظر دي چې قرنطین د نورې نړۍ په څېر افغانانو ته هم ګټور درس ورکړ. په خبره يې، خلک يې وپوهول چې څنګه خپلې روغتیا ته پام ډېر کړي اوهوا او چاپېریال پاک وساتي.

دا هم باید یاده کړو چې کرونا د افغانستان په شمول ټوله نړۍ ال هم نیولې ده او د مثبتو پېښو په شمول مرګ ژوبله هم لري نو مونږ ټول افغانان باید  کرونا جدي ونیسو او خپل ژوند ډېر په احتیات سره تېر کړو تر څو د ډېر زیان نه مخنیوۍ وشي. او دغه ناروغي ژرتر ژره له منڅه الړه شي.

عمران خان اسامه بن لادن ته د شهید خطاب وکړ

د پاکستان دولت متحده ايالتو ته د طبي وسايلو مرستې لېږلي دي. کرونا ويروس د مبارزې لپاره د پاکستان حکومت له خوا متحدو ايالتو ته ماسکونه، ساتونکې جامې او نورو وسايلو مرسته کړې.  امریکا لخوا دغه مرستې ستایل شوې دي.

امریکا کې د پاکستان سفیر اسد مجید خان وویل چې دا مرسته له متحده ایالاتو سره د “دوستۍ او پیوستون نښه” ده ، چې د نړۍ ترټولو نه زیات کرونا له وجې ځپلی هیواد دی چې په کې۱.۵۷ ملیونه پېښې او شاوخوا ،۹۵۰۰۰۰مړه دي.

نوموړي وویل چې دغه توکي د پاکستان د هوایی ځواک کارګو الوتکه کې ورکړل شوي ول چې په مریلینډ کې د انډریوس هوایی اډې ته راوتلي وو. د متحده ایالاتو لوړ پوړو چارواکو د ۱۰۰۰۰۰ محافظتي ماسکونو او ۲۵۰۰۰ پوښونو کښتۍ د متحده ایالاتو فدرالي عاجل مدیریت ادارې (فیما) ته د مرستې لپاره وسپارل  


د متحدو ايالتو بهرنيو چارو وزير مايک پمپيو په يو ټوېټ کې  د پاکستان حکومت له دغه مرستو مننه کړې او دا يې بشر دوستانه مرستې بللې دي. پمپيو په ټوېټر ليکلي دي چې دا ډول مرستې کرونا ويروس پر وړاندې د پاکستان او امريکا د ګډې مبارزې ښکارندوي کوي. 


کرونا ويروس: کویډ۱۹ سره د مبارزې په برخه کې امريکا سره پاکستان مرسته وکړه


پاکستان په داسې وخت کې  له امريکا سره د کرونا ناروغانو د درملنې او د دغه ويروس د مخنيوي مرستې کوي، چې په خپله پاکستان کې ۵۰ زره کسان په دې ويروس ککړ او تر زرو نورو ژوند يې اخېستی دی. 

بلخوا نړۍ کې مثبتې پېښې له ۵ میلیونونه زیاتې شوې او څه باندې درې لکه کسان د دغې وبا له کبله  خپل ژوند له لاسه ورکړۍ دي. د  ډبلیو ایچ او ته په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د ۱۰۶ زره نویو ناروغانو نومونه ورکړل شوي دي، چې د شمېر له پلوه یو غټ تعداد دۍ..

د متحده ایالاتو نه پرته بریتانیا او ایټالیا نه بعد تر ټولو ډېر د کورونا وېروس له کبله فرانسه کې خلکو خپل ژوند له لاسه ورکړۍ د بریتانیا د صحت وزیر مټ هنکوک وايي، هېواد کې د کورونا وېروس معاینې لپاره یوه نوې اله تجربه کېږي، چې په وینا یې په ۲۰ دقیقو کې به معلومات ورکوي.

د یادونې وړ ده چې کرونا لا هم په نړۍ کې په سرعت سره روانه ده او ښايي دغه لا نوره هم تیزه شي که څه هم په نړۍ کې لاک ډاون ختم کړۍ شوۍ دۍ.او یا هم محدودیتونو کې نرم والۍ راغلۍ دۍ خو بیا هم عام خلک په ویره کې دي او له کوزونو نه بهر نشي راوتلۍ او په کور کې بند پاتې دي. مومږ ته هم پکار ده چې باید دیر د احتیات نه کار واخلو او د کرونا ویروس نه څانونه په امان کې وساتو

متحده عربي اماراتو د کرونا سره تر ټولو هېوادونو زیاته مبارزه او مرسته وکړه

د متحده عربي اماراتو د کوویډ – 19 محاربوي پلان دغه ملک سره کومک کونکۍ ثابت شو د اماراتو خلکو دغه ناروغۍ سره سختې هم ولېدې او ډېر په خه توګه یی دغې ناروۍ سره مقاومت وکړدوي د مختلفو توسعو له لارو د دغۍ وبا سره وجنګېده او د مختلفو اقداماتودپلي کولو سره د غه وبا خپرېدو کې کموالۍ راغۍ. . سربیره ددې ، ملت خپلو ټولو اوسیدونکو ته روغتیایی اسانتیاو ته مساوي لاسرسی تامین کړ دوي دغه روغتیایی اسانتیاوې پشمول د دواړو ملي او غیر اتباعو ته برابر ورسول.

عربي اماراتو د دې لپاره چې خپلو اوسیدونکو ته د اقتصادي او طبي مرستې چمتو کړي ، په ځانګړي توګه د غیر ملکې کار کونکو ته د متحده عرب اماراتو حکومت  حتی که کاریګر مزدوري هم نه کوي معاش ورکوي د دې نه علاوه دوي ته د صحت هر قسم سهولیات ورکوي.

عربي امارات چې نفوس شاوخوا 90 ٪بهرنيان شامل دي ، د دوی د اقتصادي ، رواني او فزیکي خوندیتوب ډاډ ترلاسه کولو اړتیا باندې ژر پوه شو. په عربي اماراتو کې د مرکزي حکومت د غې کارکونکو ته لنډ مهاله رخصتي هم ورکوي. او دوي کولۍ شي چې د ناروغي د ختمېدو پوري بېرته خپلو کارونو ته راشي

لکه څنګه چې حکومت په تدریج سره د لاک ډاون ختمولو پریکړه کړې ده له همدې له امله سوداګرۍ ته اجازه ورکړه چې ۳۰ ٪ کاري ځواک ځان سره پریدي او خپل بزنسونه مخې ته بوزي دوي ته امر شوۍ چې سوشل ډ سټنس وساتي په مختلفو شعبو کې دوي ټرانسپورټرانو ته هم امر کړۍ چې سوشل ډسټنس مراعت کړي. او د کار کولو پر وخت کې مختلفو سټراټیژیان کار واخلي.

سربیره پردې چې یاد هیواد د نورو هیوادونو سره کو مکونه په وخت کې د مرستې لپاره د یوه نمونه په توګه راپورته شو بلکې د نړۍ یو شمېر هېوادونو نه په دغي کومکي کارونو کې ډېر مخکې دۍ دوي خپلو ګاونډیو هېوادونو ته مختلف قسم طبي سامانونه ولېګدول د بهرنیو چارو وزیر شیخ عبد الله بن زاید ال نهیان ، د نړۍ د تعقیب لپاره د نمونې په توګهاو انسانیت اهمیت شریک کړل

“د COVID ۱۹ بحران د ضرورت ته په کتو ټول هېوادونه د انساني خیریه کارونو ته اولیت ورکړۍ دۍ. او ټول هېوادونه یی سره يو ځاۍ کړل. هغه وویل.

یوازې د اپریل تر میاشتې پورې متحده عرب اماراتو له ۵۰ ټنو څخه ډیرې مرستې اروپا افریقا اسیا او امریکا ته وأیږل  او طبي او نور اکمالات یې له ۳۰ څخه زیاتو هیوادونو ته لیږدولي دي. تیره اونۍ ، هیواد سیرا لیونا ته شاوخوا ۷۰۰۰ میټریک ټنه مرستې د طبي متخصصینو سره د مرستې لپاره لیږلې ، په نیزیر او مالي دواړو کې د شپږو میټریک ټن توکو سربیره ، دواړو ملکونو د ۶۰۰۰ طبي متخصصینو ته د اړتیا وړ مرستې لیږلي دي.